ปาฐกถา‘’อภิสิทธิ์‘’ เปิดประมูล 3G ‘’อย่าสร้างมาตรฐานเหลื่อมล้ำ‘’

ต้องบอกว่าช่วงเช้าของวันที่ 5 ตุลาคมที่ผ่านมา นายอภิสิทธิ์ เวชชาชีวะ นายกรัฐมนตรี ต้องเดินสายปาฐกถาพิเศษถึง 2 งานติดๆเลยทีเดียว ไล่เรียงตั้งแต่งานแรก เป็นวันครบรอบ 30 ปีก่อตั้งหนังสือพิมพ์ฐานเศรษฐกิจ ภายใต้หัวข้อเรื่อง เศรษฐกิจไทยภายใต้รัฐบาล อภิสิทธิ์ เวชชาชีวะ และงานที่สองครบรอบการก่อตั้ง สำนักงานคณะกรรมการกิจการโทรคมนาคมแห่งชาติ (กทช.) เป็นระยะเวลา 5 ปี

ทั้งสองงานถือว่าเป็นครั้งแรกที่ นายกรัฐมนตรี รับบทบาทปาฐกถาพิเศษ สำหรับงานครบรอบ 5 ปี ของ กทช. นั้น นายอภิสิทธิ์ เวชชาชีวะ ปาฐกถาพิเศษภายใต้เรื่อง บทบาทองค์กรอิสระต่อการพัฒนาประเทศ ซึ่ง ฐานเศรษฐกิจ หยิบประเด็นสาระสำคัญบางช่วงบางตอนถ่ายทอดลงบรรทัดถัดจากนี้!!

*** อุปสรรคใหญ่ 2 เรื่อง

นายอภิสิทธิ์ เวชชาชีวะ นายกรัฐมนตรี เปิดเผยว่า ปัจจุบัน กทช.มีปัญหาใหญ่ 2 ประการ คือ 1.ปัญหามรดกตกทอด เพราะกรณีของกิจการโทรคมนาคมตลอดระยะเวลา 5 ปีมีความรุงรังของมรดก เพราะปัจจุบันได้มีการวางมาตรฐานใหม่ แต่ปัญหาเก่าก็ไม่จบสิ้น เพราะเพียงแค่คำว่าแปรสัญญาสัมปทานเรื่องนี้ผ่านมากี่รัฐบาลสุดท้ายก็ไม่จบ และ 2.ความยากของงานทางด้านนี้ คือ เส้นแบ่งระหว่างนโยบายและกำกับดูแล ระหว่างเส้นแบ่งแยกกิจการ และ เส้นแบ่งทางด้านมิติความรับผิดชอบมั่นคง เพราะฉะนั้นแรงกดดันทั้งหลายจึงเป็นปัญหาซึ่งเกิดขึ้นตลอดเวลา ทั้งสองปัจจัยแค่กระบวนการสรรหา (การสรรหาตำแหน่ง กทช.) เข้าสู่ตำแหน่งมีเส้นทางมีหลายคนอาจจำไม่ได้นี้ยังไม่เทียบกับการจัดตั้งคณะกรรมการกระจายเสียงและกิจการโทรทัศน์แห่งชาติ หรือ กสช. ในที่สุดก็ยังจัดตั้งไม่ได้ และ การจัดตั้งคณะกรรมการกิจการกระจายเสียงและกิจการโทรคมนาคมแห่งชาติ (กสทช.) เรื่องนี้เป็นปัญหาอุปสรรคหากไม่เดินหน้าความสูญเสียมีโอกาสอย่างมาก

อย่างไรก็ตาม นายอภิสิทธิ์ ยกตัวอย่างอีกว่า ช่วงที่อยู่ฝ่ายค้านการโอนสิทธิ์เลขหมายต้องใช้ระยะเวลาหลายปีแต่ปัจจุบันเรื่องนี้ กทช.ได้ประกาศลงเป็นราชกิจจานุเบกษา แต่อยู่ที่ว่าจะส่งผลอย่างไรต่อผู้ใช้บริการได้อย่างรวดเร็วและเข้าใจ

*** 3G & ไว แม็กซ์ ประเด็นท้าทาย

นายอภิสิทธิ์ ยังกล่าวเพิ่มเติมอีกว่า สำหรับโทรศัพท์เคลื่อนที่ระบบ 3G และ ไวแมกซ์ (WiMAX เป็นชื่อย่อของ Worldwide Interoperability for Microwave Access) ซึ่งเป็นเทคโนโลยีบรอดแบนด์ไร้สายความเร็วสูง เป็นประเด็นที่ท้าทาย ช่วงแรกที่เข้ามารับตำแหน่งได้เร่งรัดเรื่องนี้เพื่อต้องการให้โครงสร้างพื้นฐานได้ปรับปรุงยกระดับรวดเร็ว และ สร้างความเชื่อมั่นในการกระตุ้นเศรษฐกิจ

ทาง กทช.รับปากกับผมภายในปีนี้สร้างกรอบกำหนดแต่วันนี้มีความเห็นที่หลากหลาย กทช.ต้องรับฟังทั้งหมดเพื่อให้อยู่ในความพอดีและทำยังไงเดินหน้าต่อไปได้อย่าปล่อยให้อุดมคติและเป็นสิ่งที่ดีที่สุดหลุดลอยไปขณะเดียวกันไม่ได้หมายความว่าจะเร่งรีบและมองข้ามสิ่งที่มีความสำคัญผมคาดหวังว่างานนี้เดินได้ประเด็นนี้เป็นสิ่งที่ท้าทายสุด

*** เร่งแจ้งเกิด3จี

อย่างไรก็ตาม นายอภิสิทธิ์ ยังให้แนวความคิดเรื่องการเปิดให้บริการโทรศัพท์เคลื่อนที่ระบบ 3G สำหรับรัฐบาลมีหน้าที่ดูแลนโยบาย เรื่องทั้งหลาย เช่น ทางเทคนิค เป็นหน้าที่ของ กทช. แต่นโยบายอยากเห็นโครงการนี้เกิดขึ้นอย่างรวดเร็วโดยเฉพาะเรื่องโครงสร้างพื้นฐานเพื่อประโยชน์และเศรษฐกิจของประเทศไทย แต่ถ้าช้าไปกว่านี้มากเลิกคิด 3G ต้องไปสูงกว่านั้นหากช้าไปมากกว่านี้สุดท้ายคอน

เซ็ปต์ต้องมานั่งทำของใหม่อีกเพราะคนอื่นเดินไปเร็วกว่า

ทั้งนี้การก้าวไปสู่เทคโนโลยีระบบ 3G ต้องวางโครงสร้างการแข่งขันใหม่มีความเชื่อว่าโดยธรรมชาติผู้บริโภคก้าวเข้าสู่สิ่งที่ดีและรวดเร็วกว่าในช่วงแรกมีต้นทุนที่สูงให้รอไปสักระยะสินค้าราคาปรับลง แต่ไม่เป็นความจริงเพราะสินค้าไฮเทค เช่น โทรศัพท์เคลื่อนที่ มือถือ และ กล้อง นั้นความจริงแล้วผู้บริโภคส่วนใหญ่ใช้ไม่ถึง 10% แต่อยากครอบครองสินค้ามีสูงถึง 90% นั้นคือธรรมชาติของมนุษย์

การก้าวสู่ 3G เป็นการวางโครงสร้างการแข่งขันเป็นธรรม และ การพิจารณาเรื่องนี้ไม่ใช้พิจารณาทางด้านเทคนิคแต่การประมูลการแข่งขันต้องมีคำตอบโดยตรงด้วยการสร้างการแข่งขันในยุค 3G เป็นอย่างไร

***อย่าสร้างความเหลื่อมล้ำ

ไม่เพียงเท่านี้นายอภิสิทธิ์ ยังบอกเพิ่มเติมอีกว่า ในยุคโทรศัพท์เคลื่อนที่ระบบ 3G ต้องพิจารณาเรื่องบทบาทรัฐวิสาหกิจ 2 แห่ง (บริษัท ทีโอที จำกัด (มหาชน) และ บริษัท กสท โทรคมนาคม จำกัด (มหาชน) บทบาทจะอยู่ตรงไหน และ บริษัทเอกชนซึ่งเคยได้รับสัมปทานจะอยู่ในฐานะผู้ประกอบการรายใหม่ หรือ อยู่ในฐานะซึ่งเป็นผู้ที่ปรับปรุงสิทธิ์สัมปทานเดิม และ ตลาดโทรศัพท์เคลื่อนที่จะรองรับได้ทั้งหมดกี่ราย

ขณะนี้ผมเองไม่ได้ตามเรื่องนี้จริงจังแต่ความเข้าใจของคนมั่นใจโครงสร้างการแข่งขันหลังจากการที่รัฐวิสาหกิจเดินหน้าดำเนินโครงการและมีการประมูลคลื่นความถี่ บางรายมีโครงข่าย บางรายไม่เป็นเจ้าของ เป็นเรื่องที่น่าเสียดายโครงสร้างกิจการโทรคมนาคมของประเทศก็ยังโรมรัน(ต่อสู้) และ เหลื่อมล้ำกันต่อไปแม้จะไม่เป็นเรื่องง่ายมีการเจรจาแต่รัฐบาลต้องการให้มีจุดยืนชัดเจนไม่ใช่แค่จำกัดว่า 3G เป็นเมกะโปรเจ็กต์ ไม่ใช่แต่การประมูลเท่านั้น แต่ กทช.ต้องให้ความกระจ่างต่อสังคม

สำหรับขั้นตอนอนุญาตเปิดประมูลแข่งขันหลายแห่งเกิดการประมูลผิดพลาดลักษณะของความผิดพลาดถูกหยิบยกมากที่สุด คือ การประมูลที่มุ่งเน้นค่าตอบแทนสูงสุด สิ่งนี้เป็นปัญหาโดยธรรมชาติของการประมูล ปัญหาไม่ได้อยู่ที่ว่าใครเสนอจ่ายผลตอบแทนสูงต้องโทษคำสาปอย่างนี้ไม่เป็นไร แต่คนเดือดร้อนจริงๆ คนสุดท้ายหนีไม่พ้นผู้ใช้บริการ เพราะผู้ใช้บริการในที่สุดการเสนอค่าตอบแทนที่สูงผลตอบแทนค่าบริการสูงขึ้นตามลำดับ และ ไม่นานเอกชนยื่นเงื่อนไขปรับสัญญา สุดท้าย เป็นความลำบากใจของผู้บริหารสัญญาผู้กำกับดูแลว่าจะทำอย่างไร แต่ถ้าไม่รับการพิจารณาสัญญาเดินไม่ได้ก็มีผลกระทบ แต่ครั้นรับไปดำเนินการก็ถูกจับจ้องตรวจสอบ

ตรงนี้เป็นเรื่องที่ผมคิดว่าคำนึงถึงการออกแบบในเรื่องการประมูลและอนุญาตเสียตั้งแต่ต้นยิ่งไปกว่านั้นอยากให้การเดินหน้าครั้งนี้มีคำตอบเช่นถ้าหากว่าการแข่งขันโดยระบบกติกาไม่เอื้อให้มีผู้มายื่นได้หลากหลายพอสมควรอาจมีข้อจำกัดความได้เปรียบเสียเปรียบเรื่องนี้อันนี้ต้องคำนึงถึงด้วยเพราะว่าทุกๆเรื่องการแข่งขันเป็นสิ่งที่ดีที่สุด

***กังวลความมั่นคง

นอกจากนี้นายอภิสิทธิ์ ยังกล่าวเพิ่มเติมอีกว่า เมื่อการประมูลระบบ 3G เกิดขึ้นสิ่งที่น่าห่วงใยก็คือหากแข่งขันในเรื่องความหนาแน่นของทุนแล้วผู้ประกอบการในประเทศเสียเปรียบผู้ประกอบการต่างประเทศและไม่ได้จำกัดแค่เอกชนเท่านั้นแต่เป็นรัฐวิสาหกิจ เพราะธุรกิจนี้เกี่ยวข้องกับความมั่นคงเรามีความชัดเจนมั่นใจกรอบกำกับดูแลเรื่องความมั่นคงมากน้อยอย่างไรอย่ามองข้าม เพราะความมั่นคงเห็นชัดเจนในปัจจุบันสงครามข่าวสารรุนแรงมากสุด กิจการวิทยุกระจายเสียงวิทยุโทรทัศน์กับกิจการโทรคมนาคมปัจจุบันหลอมรวมเข้าด้วยกัน และยิ่งสถานการณ์การเมืองช่วง 2-3 ปีที่ผ่านมาเกิดความล่อแหลมเรื่องการใช้เทคโนโลยีเป็นอย่างมาก

เรื่องเทคโนโลยีมีผลต่อการละเมิดลิขสิทธิ์ แม้แต่ผมโดนเรื่องคลิปสั่งฆ่าคนเรื่องแบบนี้มีอยู่ตลอดเวลาเรื่องนี้ท้าทายเป็นอย่างมากเพราะฉะนั้นเวลาใช้กฎหมายกฎระเบียบยึดลายลักษณ์อักษรตามไม่ทัน นอกเหนือการดูแลความเป็นธรรม ดูแลเรื่องสิทธิ์การคุ้มครองผู้บริโภคและความเป็นส่วนตัว และ ประเทศไทยต้องเชื่อมโยงเข้ากับประเทศเพื่อนบ้านมากยิ่งขึ้นเพราะมีข้อตกลงระหว่างประเทศในด้านต่าง ๆ เรื่องข่าวสาร และ เทคโนโลยีบริการโทรคมนาคมเข้าไปด้วย

ตรงนี้เป็นเรื่องสำคัญ เส้นแบ่งระหว่างนโยบาย กับ ฝ่ายกำกับดูแล ต้องประสานงานกันอย่างไรเป็นเรื่องสำคัญเป็นเรื่องกฎระเบียบข้อจำกัดต่างๆ โดยเฉพาะอย่างยิ่งการประกอบกิจการเหล่านี้หลายเรื่องต่อไปข้างหน้าไม่รู้จะขีดเส้นพรมแดนตรงไหน หรือ อย่างโทรทัศน์ผ่านดาวเทียมตกลงเป็นอำนาจของใครรัฐบาลไหนเป็นคนให้กำกับดูแลเรื่องของอัพลิงก์ ส่งสัญญาณกลับมาและเผยแพร่ประเด็นเหล่านี้ท้าทายแต่เชื่อว่าทุกปัญหาสามารถแก้ไขได้แต่ทุกๆเรื่องมีการกำหนดกรอบกติกาที่ดีได้เพราะองค์กรอิสระหลุดออกมาจากการแทรกแซงทางการเมืองและฝ่ายบริหาร ผมหวังว่าเป็นภูมิคุ้มกันให้สิ่งเหล่านี้เป็นประโยชน์ด้วยดี แต่ว่าอิสระจากภาครัฐและฝ่ายบริหารอย่างเดียวไม่พอก็คงต้องเป็นอิสระภูมิคุ้มกันเรื่องปัญหาผลประโยชน์ความขัดแย้งเป็นหลักประกันที่ดีที่สุด

///////

ล้อมกรอบ

พล.อ.ชูชาติ พรหมพระสิทธิ์ ประธานกรรมการคณะกรรมการกิจการโทรคมนาคมแห่งชาติ (กทช.) กล่าวว่า ในปีนี้ กทช. พยายามจัดสรรคลื่นความถี่วิทยุสำหรับบริการโทรศัพท์เคลื่อนที่ 3G และแนวโน้มการหลอมหลวมระหว่างกิจการโทรคมนาคมและกิจการวิทยุกระจายเสียงและวิทยุโทรทัศน์จึงได้เริ่มจัดทำหลักเกณฑ์ออกใบอนุญาตชั่วคราว

สำหรับเรื่องเส้นแบ่งสัญญาสัมปทานของ บมจ.ทีโอที และ บมจ.กสทโทรคมนาคม เพราะปัญหาสัมปทานแก้ปัญหามากี่ปีก็ไม่จบเพราะฉะนั้น บมจ.ทีโอที ต้องปรับตัวและควรปรับตัวตั้งแต่ปี 2544 หลังจาก กทช.มีนโยบายเปิดประมูลโทรศัพท์เคลื่อนที่

นายศุภชัย เจียรวนนท์ ประธานคณะผู้บริหารและกรรมการผู้จัดการใหญ่ บริษัท ทรู คอร์ปอเรชั่น จำกัด (มหาชน) กล่าวว่า เรื่องการลงทุนบริษัทและการแข่งขันบริษัทมีความพร้อม แต่เรื่องประมูลเสียเปรียบต่างชาติและรัฐวิสาหกิจต่างชาติมีความได้เปรียบเรื่องนี้ ขณะที่นายกฯเห็นมิติผู้รับสัมปทานเดิม และ ผู้รับใบอนุญาตใหม่ ควรทำให้เกิดความเท่าเทียมกัน ส่วนเรื่องความมั่นคงเป็นประเด็นสำคัญที่ต้องพิจารณาควบคู่กันไป และ ทันทีที่เปิดให้บริการโทรศัพท์เคลื่อนที่ระบบ 3G ขับเคลื่อนออกไปเครือข่ายจะครอบคลุมทั่วประเทศภายใน 2 ปีหลังจากนั้นภายใน 8 ปีจะไม่มีเทคโนโลยีระบบ 2G