ม้าเหล็กตกรางกู้ได้ แต่ ‘’ร.ฟ.ท.‘’ตกรางมรณะกู้ยาก

แม้ขณะนี้ยังไม่สามารถสรุปถึงต้นสายปลายเหตุที่แท้จริงของกรณีรถไฟด่วนสายใต้ ตกราง ที่สถานีเขาเต่า หัวหิน ได้ว่าเกิดจากเหตุใด แต่สิ่งที่ปรากฏชัดเจนก็คือปัญหา ฮิลแมนเออร์เรอร์ หรือเกิดขึ้นจากความผิดพลาดของคน และ ระบบ คนไม่พอ ระบบไม่พัฒนา

สาเหตุของโศกนาฏกรรม สูญเสียครั้งยิ่งใหญ่ ทั้งชีวิต ทรัพย์สินและความรู้สึกจึงเกิดขึ้นเพราะคนส่วนใหญ่ยังให้ความไว้วางใจว่าการเดินทางโดยรถไฟนั้นถือว่ามีความปลอดภัยสูง

+++ สูญ 126 ล้านบาท

ความเสียหายในครั้งนี้ประเมินเบื้องต้นในราว 126 ล้านบาท จากขบวนรถทั้งหมด 14 ตู้

ได้รับความเสียหาย 9 ตู้ ความเสียหายของราง การยกเลิกการเดินรถสายใต้ 28 เที่ยวและรถขบวนสินค้าอีก 9 เที่ยว เป็นต้น แต่ยังไม่ได้รวมถึงความเชื่อมั่นเพราะสถิติที่ผ่านมา10 เดือนปีนี้รถไฟตกรางไปแล้ว 80 ครั้ง ส่วนปีที่แล้วตกราว 140 ครั้ง โดยเฉพาะเส้นทางกาญจนบุรีนั้นตกรางไปแล้ว 5 ครั้ง นี่ก็เป็นอีกมุมมองที่สะท้อนให้เห็นถึงการบริหารจัดการ ร.ฟ.ท.หรือรถไฟไทย

เรื่องนี้ นายโสภณ ซารัมย์ ในฐานะรัฐมนตรีว่าการกระทรวงคมนาคมในฐานะที่รับผิดชอบ การรถไฟแห่งประเทศไทย (ร.ฟ.ท.) ทำแผนเรื่องบุคลากร เกี่ยวกับจำนวนบุคลากรชั่วโมงในการทำงานเทียบกับสัดส่วนจำนวนเที่ยววิ่งรถไฟที่ให้บริการอยู่ และเห็นว่าหากจำเป็นต้องเพิ่มพนักงานให้เพียงพอก็ต้องทำ ขอทบทวนมติคณะรัฐมนตรี(ครม.)เมื่อวันที่ 28 กรกฎาคม 2541 ที่กำหนดให้รับพนักงานใหม่ได้เพียง 5% จากพนักงานที่เกษียณอายุ

+++เก็บเที่ยวละ 1 บาท ทำประกัน

ไม่ต่างจาก วัวหายล้อมคอก เมื่อ ร.ฟ.ท.เริ่มทบทวน เรื่องการประกันภัยบุคคลที่ 3 เพื่อให้ผู้ใช้บริการอุ่นใจ ที่ได้รับการคุ้มครองเมื่อมีอุบัติเหตุที่ไม่คาดฝันเกิดขึ้น หลังจากการชดใช้ค่าเสียหายแก่ผู้ที่เสียชีวิตและบาดเจ็บในครั้งนี้ดูจิ๊บจ๊อยผู้เสียชีวิตจ่ายรายละ 80, 000 บาท ถือว่าน้อยมากเมื่อเทียบกับการเดินทางทางเครื่องบินหรืออื่น ๆ ที่มีการประกันภัยบุคคลที่ 3 จนกระทรวงยุติธรรม ต้องออกโรงมาให้ความช่วยเหลือ

ส่วนสาเหตุที่ร.ฟ.ท.ไม่ทำประกันภัยบุคคลที่ 3 นั้นฟัง น่าอนาถ ยิ่งกว่ารถตกรางเสียอีก เมื่อผู้บริหาร นายยุทธนา ทัพเจริญ ผู้ว่าการ ร.ฟ.ท. ออกมาชี้แจงว่า สาเหตุที่ไม่ได้ทำประกันภัย

ทั้งในส่วนของผู้โดยสารและขบวนรถไฟ เนื่องจากที่ผ่านมา ร.ฟ.ท. ได้ประเมินอุบัติเหตุในระยะเวลา 10 ปี มีความเสียหายไม่ถึง 10 ล้านบาท แต่ถ้าหากทำประกันต้องเสียค่าใช้จ่ายปีละ 60 ล้านบาท

เรื่องเดียวกันเมื่อมีค่าใช้จ่ายเพิ่มขึ้นง่ายนิดเดียว ร.ฟ.ท.ก็ต้องผลักภาระให้ผู้บริโภคโดยจะเก็บเพิ่มในค่าตั๋ว 1 บาท ต่อเที่ยวเพื่อแก้ปัญหา ซึ่งเที่ยวละบาทเทียบกับความคุ้มครองแล้วเชื่อว่าไม่น่ามีใครโวย เพราะจะว่าไปแล้ว การขึ้นเครื่องบินก็ต้องจ่ายทั้งค่าประกัน ค่าธรรมเนียมน้ำมัน ที่ผลักภาระไปให้ผู้บริโภคเช่นกัน หรือแม้แต่รถบขส. ก็ยังมีประกันภัยบุคคลที่ 3 และที่สำคัญการบริการสาธารณะ ของรัฐต้องทำประกัน

+++ผ่าตัดใหญ่สถานเดียว

แต่ทั้งหมดทั้งหลายนั้นดูจะเป็นการแก้ปัญหา เสมือนขายผ้าเอาหน้ารอด เพราะปัญหาของ ร.ฟ.ท.นั้นหมักหมมกันมาช้านาน ทั้งปัญหาการขาดทุนสะสม 54,000 ล้านบาท หนี้สินพะรุงพะรังอีก 66,000 ล้านบาท ทรัพย์สิน 87,000 ล้านบาท รายได้เฉลี่ยปีละ 8,000 ล้านบาท ขาดทุนเฉลี่ยปีละ 4,000 ล้านบาท แบกภาระบำเหน็จบำนาญค้างจ่ายพนักงานอีก 16,000 ล้านบาท ทำให้มีปัญหาการขาดสภาพคล่อง ปีละ 4,000 ล้านบาท และหาเงินจ่ายดอกเบี้ยอีก 2,000 ล้านบาท

การขาดทุนอย่างมโหฬาร นี้แม้หลายฝ่ายไม่ได้นิ่งดูดายและที่ผ่านมาได้นำเสนอแผนฟื้นฟูฐานะการเงินของ ร.ฟ.ท.เข้าที่ประชุมครม.และครม.ได้อนุมัติสดๆ ร้อน ๆ เมื่อวันที่ 2 มิถุนายน 2552 ให้ตั้ง 2 บริษัทลูกคือ บริษัทลูกที่ดูแลโครงการแอร์พอร์ตลิงค์ และบริษัทบริหารทรัพย์สิน ซึ่งหมายถึงการดูแลเรื่องที่ดินโดยแยกการบริหารจัดการอย่างเบ็ดเสร็จเด็ดขาด ส่วนร.ฟ.ท.ก็ทำหน้าที่ในการบริหารจัดการเดินรถได้อย่างมีประสิทธิภาพต่อไป แต่แผนทั้งหมดก็ชะงักเมื่อมีการคัดค้านอย่างหนักจาก สร.รฟท.

ฉะนั้นสภาพ ร.ฟ.ท.ปัจจุบันจึงไม่ต่างจาก ตกรางมรณะที่ยังไม่รู้จะหาทางกู้วิกฤติกันอย่างไร นอกเสียจากผ่าตัดใหญ่เพื่อรักษาให้หายขาด เพราะเกินกว่าจะเยียวยาตามอาการแล้ว