ลองเปลี่ยนทัศนคติ

ลองเปลี่ยนทัศนคติ

คอลัมน์ อินไซด์

วิจักขณ์ ชิตรัตน์

ความสัมพันธ์ไทยกับเพื่อนบ้านประเทศหนึ่งดูจะไม่แตกต่างไปจากสิ่งที่สหรัฐและรัสเซียเผชิญหน้ากันอยู่ในช่วงนี้ คือเป็นสิ่งที่ทั้งสองฝ่ายต้องกล้ำกลืน ฝืนทน เพื่อให้เกิดความสัมพันธ์ที่ดี เพราะความสัมพันธ์ที่ดีนั้นย่อมดีแก่ทั้งสองฝ่ายในทุกๆ ด้าน

จงอย่าได้เอาปัญหาใดปัญหาหนึ่งขึ้นมาบดบังทุกเรื่องที่ดีๆ กันอยู่

หากคิดกันอย่างดั้งเดิม (conventional wisdom) แล้ว รัสเซียจะมองว่าคู่แข่งบารมีของตนในโลกคือสหรัฐและจีนเท่านั้น

หลังจากล่มสลายลงไปชั่วคราว ฐานะของรัสเซียในวันนี้ผงาดขึ้นมาอีกครั้ง โดยเฉพาะเมื่อปัญหาพลังงานโลกรุนแรงขึ้น เพราะทั้งแหล่งพลังงาน และเส้นทางการขนส่งอยู่ในกำมือ

นายปูตินนั้นเมื่อหมดวาระของการเป็นประธานาธิบดีลงก็ลดระดับลงมาเป็นนายกรัฐมนตรี แต่กลับเป็นนายกฯ ที่มีอำนาจมากกว่านายกฯ สมัยใดๆ ทั้งสิ้น ดังจะเห็นได้ว่าในการประชุมสุดยอดระหว่างสหรัฐกับรัสเซียในไม่กี่วันนี้นี้ นายโอบามาต้องพบทั้งประธานาธิบดีรัสเซีย และนายปูตินที่เป็นนายกฯ

ความสัมพันธ์สหรัฐ-รัสเซียนั้นมีอยู่ 3 ระดับ คือ 1) ระดับที่ง่ายแก่การปฏิบัติ เช่น เรื่องที่ทั้งสองฝ่ายมีผลประโยชน์ร่วมกัน 2) เรื่องที่อ่อนไหวต่อความสัมพันธ์ และยังหาทางตกลงกันไม่ได้ เช่น กรณีของการบุกจอร์เจียโดยฝ่ายรัสเซีย ฯลฯ และ 3) ความคิดของรัสเซียที่เริ่มเห็นชัดว่าตนเองสามารถก้าวขึ้นมาเป็นมหาอำนาจแทรกอยู่ระหว่างยุโรปและสหรัฐได้อีกครั้งหนึ่ง

ระดับที่หนึ่งนั้นเป็นเรื่องที่จัดการได้ง่ายสุด ส่วนระดับที่สองนั้นยุ่งยากหน่อยกับสหรัฐ เพราะในอดีตเมื่อไม่นานมานี้ อดีตประธานาธิบดีบุชได้ไปลงนามกับยูเครนและจอร์เจียยืนยันว่าสหรัฐเป็น หุ้นส่วน กับทั้งสองประเทศ ซึ่งอาจถือว่าเป็นการส่งสัญญาณที่ผิดพลาดไปยังรัสเซีย เพราะนายปูตินนิยมการรวมกลุ่ม และความแข็งแกร่งของรัสเซียเช่นในอดีตมากกว่า

ส่วนระดับที่สามนั้นจัดเป็นเรื่องของภูมิรัฐศาสตร์ ที่ยุ่งยากที่สุดเพราะมีตัวแปรเยอะมาก

ในวันนี้การรวมกลุ่มระดับภูมิภาคมีมากมาย และดินแดนที่เคยเป็นส่วนหนึ่งของสหภาพโซเวียตมาก่อนก็หันเข้าไปซบกับกลุ่มภูมิภาคที่แข็งแกร่งเช่นสหภาพยุโรป ดังนั้น สิ่งที่นายปูตินต้องการก็คือการกลับมารวมกลุ่มกันใหม่เพื่อให้ตนเป็นมหาอำนาจที่เด่นชัดเช่นในอดีต ไม่ใช่ต้องการเป็น soft power เช่นยุโรป ประกอบกับข้อเท็จจริงที่ว่านายปูตินที่แค้นเคืองที่อดีตสหภาพโซเวียตล่มสลาย ดังนั้น การปฏิบัติทางทหารต่อจอร์เจีย ฯลฯ จึงเป็นเรื่องปกติในสายตาของนายปูติน

ที่ผมยกเรื่องนี้ขึ้นมาคุย ก็เพียงเพื่อเป็นอุทาหรณ์สำหรับสิ่งที่ใกล้ตัวเราว่า การดำเนินความสัมพันธ์ระหว่างรัฐต่อรัฐนั้นมีอยู่หลายมิติ และหลายระดับ การดำเนินการใดๆ ต้องเป็นไปด้วยความรอบคอบ สุขุม และไม่ใช้อารมณ์เป็นที่ตั้ง รวมทั้งต้องไม่มีการ ส่งสัญญาณผิด ไปยังอีกฝ่ายด้วย เพราะมีแต่จะทำให้เกิดความยุ่งยากมากขึ้น

คีย์เวิร์ดในวันนี้คือ conventional wisdom แปลว่า หากเปลี่ยนทัศนคติเสียบ้าง เราอาจจะแก้ปัญหายากๆ ได้ง่ายขึ้น

Advertisement Replay Ad
นึกว่าหมูป่า...ชาวบ้านในจีนบังเอิญเจอ เสือตัวอ้วน กลางหิมะในป่า

นึกว่าหมูป่า...ชาวบ้านในจีนบังเอิญเจอ เสือตัวอ้วน กลางหิมะในป่า

เครื่องบินเจ็ทฝึกบินทัพอากาศสหรัฐฯ ตก นักบินดับ 1 เจ็บ 1

เครื่องบินเจ็ทฝึกบินทัพอากาศสหรัฐฯ ตก นักบินดับ 1 เจ็บ 1

ภูเขาไฟอากุงบนเกาะบาหลีปะทุ พ่นควันสูง 700 ม.

ภูเขาไฟอากุงบนเกาะบาหลีปะทุ พ่นควันสูง 700 ม.

สุดระทึก ตร.บราซิลชักปืนยิงคนร้ายดับ ขณะอีกมือยังอุ้มลูกไว้

สุดระทึก ตร.บราซิลชักปืนยิงคนร้ายดับ ขณะอีกมือยังอุ้มลูกไว้

บึ้มคาร์บอมใกล้ตลาดในกรุงแบกแดด ดับ 21 ศพ เจ็บอีกอื้อ

บึ้มคาร์บอมใกล้ตลาดในกรุงแบกแดด ดับ 21 ศพ เจ็บอีกอื้อ

บึ้มฆ่าตัวตายในมัสยิดที่ไนจีเรีย ดับอย่างน้อย 50 ศพ

บึ้มฆ่าตัวตายในมัสยิดที่ไนจีเรีย ดับอย่างน้อย 50 ศพ

ลาก่อนตู้เย็น เฮยหลงเจียงหนาว -30 องศา อาหารสดกลายเป็นของแช่แข็ง

ลาก่อนตู้เย็น เฮยหลงเจียงหนาว -30 องศา อาหารสดกลายเป็นของแช่แข็ง

ผู้สื่อข่าวจะไม่ทน เผลอสบถลั่น รถบัสมาขวางภาพนาทีสำคัญ

ผู้สื่อข่าวจะไม่ทน เผลอสบถลั่น รถบัสมาขวางภาพนาทีสำคัญ

แม่ชาวญี่ปุ่นฆ่า 4 ทารกยัดถังโบกปูนทับ! สารภาพไม่มีเงินเลี้ยง

แม่ชาวญี่ปุ่นฆ่า 4 ทารกยัดถังโบกปูนทับ! สารภาพไม่มีเงินเลี้ยง

เนียนแค่ไหนก็ไม่พ้น คนขับรถเมล์จีนตาไวทวงมือถือจากขโมยคืนให้ผู้โดยสาร

เนียนแค่ไหนก็ไม่พ้น คนขับรถเมล์จีนตาไวทวงมือถือจากขโมยคืนให้ผู้โดยสาร

ตะลึง นี่คือผู้ชายอายุเกือบ 70 หน้าเด็กจนน่าเหลือเชื่อ

ตะลึง นี่คือผู้ชายอายุเกือบ 70 หน้าเด็กจนน่าเหลือเชื่อ

โรงงานเครื่องสำอางในนิวยอร์กระเบิด-ไฟไหม้ คนงานดับ 1 เจ็บอีกอื้อ

โรงงานเครื่องสำอางในนิวยอร์กระเบิด-ไฟไหม้ คนงานดับ 1 เจ็บอีกอื้อ

ย่าใจหาย หลานหายตัวไป สุดท้ายพบซ่อนอยู่ในตู้ เหตุสอบได้ไม่ดี

ย่าใจหาย หลานหายตัวไป สุดท้ายพบซ่อนอยู่ในตู้ เหตุสอบได้ไม่ดี

อึ้งทั้งหมอทั้งคนไข้ หญิงจีนเปลื้องเสื้อผ้าเหลือแค่ชั้นในกลางรพ.

อึ้งทั้งหมอทั้งคนไข้ หญิงจีนเปลื้องเสื้อผ้าเหลือแค่ชั้นในกลางรพ.

ชายจีนขี่รถผิดกฎกอดขาตำรวจ คนสงสารควักเงินช่วยค่าปรับ

ชายจีนขี่รถผิดกฎกอดขาตำรวจ คนสงสารควักเงินช่วยค่าปรับ

แม่สิงโตทะเลร่ำไห้ เฝ้าร่างลูกน้อยตาย ไม่ยอมไปไหน

แม่สิงโตทะเลร่ำไห้ เฝ้าร่างลูกน้อยตาย ไม่ยอมไปไหน

ใกล้กันยิ่งขึ้น เปิดแล้ว “ทางด่วนยุโรป-จีน” ประหยัดเวลา 1 เดือน

ใกล้กันยิ่งขึ้น เปิดแล้ว “ทางด่วนยุโรป-จีน” ประหยัดเวลา 1 เดือน

แม่แทบช็อก งูเหลือมโผล่ข้างบ้าน ลูกชาย 2 ขวบนั่งจ้องตาเขม็ง

แม่แทบช็อก งูเหลือมโผล่ข้างบ้าน ลูกชาย 2 ขวบนั่งจ้องตาเขม็ง

-30 องศา! เหนือสุดแดนมังกรหนาวแค่ไหนถามใจคนจีนดู

-30 องศา! เหนือสุดแดนมังกรหนาวแค่ไหนถามใจคนจีนดู

หนุ่มจีนทำพิเรนทร์ ยัดแม่กุญแจใส่ท่อปัสสาวะ สุดท้ายต้องโร่หาหมอ

หนุ่มจีนทำพิเรนทร์ ยัดแม่กุญแจใส่ท่อปัสสาวะ สุดท้ายต้องโร่หาหมอ

ส่งอีเมล์ให้เพื่อน

ส่งให้เพื่อนหลายคนใส่ “,” (ส่งพร้อมกันมากสุด 50 อีเมล์)

ส่งอีเมล์