ศูนย์พัฒนาพันธุ์พืชจักรพันธ์เพ็ญศิริ

ศูนย์พัฒนาพันธุ์พืชจักรพันธ์เพ็ญศิริ

ที่ระลึกครบรอบ 100 ปี พระองค์เจ้าฯนักพัฒนา

สิ่งก่อสร้างที่ผุดขึ้นมาใหม่และความขจีของพืชพันธุ์ที่เขียวชื่นบริเวณพื้นดินบ้านน้ำจำ หลักกิโลเมตรที่ 885 ถนนพหล โยธิน ก่อนถึงตัวอำเภอแม่สาย จังหวัดเชียงราย เหนือสุดของประเทศไทยเพียง 4 กิโลเมตร กลายเป็นจุดสนใจใหม่ ที่นาทีนี้ ใคร ๆ ต้องหันมามอง แล้วอดนึกกังขาว่า สถานที่นี้คืออะไร มีความสำคัญเช่นไร

สถานที่แห่งนี้เป็นอีกหนึ่งประวัติศาสตร์หน้าใหม่ ที่ต้องถูกจดจารึกไว้ว่า บังเกิดขึ้นด้วยพระมหากรุณาธิคุณของสมเด็จพระเทพรัตนราชสุดาฯ สยามบรมราชกุมารี ที่ได้ทรงพระกรุณาโปรดเกล้าโปรดกระหม่อมให้มูลนิธิชัยพัฒนาร่วมกับมูลนิธิแม่ฟ้าหลวงจัดตั้ง ศูนย์พัฒนาพันธุ์พืชจักรพันธ์เพ็ญศิริ ขึ้น เป็นที่ระลึกในวาระครบรอบ 100 ปี พระเจ้าวรวงศ์เธอ พระองค์เจ้าจักรพันธ์เพ็ญศิริ ศูนย์ สำคัญที่จะเอื้อต่อการปรับปรุงและพัฒนาพันธุ์พืช ให้เกษตรกรได้มีพืชที่มีสายพันธุ์ที่ดี ทนทานต่อโรคและแมลง ได้ผลผลิตที่ดี

ในวันนี้ศูนย์พัฒนาพันธุ์พืชจักรพันธ์เพ็ญศิริ สำเร็จเป็นรูปร่าง พร้อมดำเนินงานเกี่ยวกับการปรับปรุงและพัฒนาพืชให้เกษตรกร การนี้สมเด็จพระเทพรัตนราชสุดาฯ สยามบรมราชกุมารีเสด็จพระราชดำเนินทรงเปิดศูนย์พัฒนาพันธุ์พืชจักรพันธ์เพ็ญศิริ ตำบลเวียงพางคำ อำเภอแม่สาย จังหวัดเชียงราย อย่างเป็นทางการ ในวันที่ 20 กรกฎาคม 2552

ย้อนหลังไปดู การถือกำเนิดของศูนย์พัฒนาพันธุ์พืชจักรพันธ์เพ็ญศิริ แห่งนี้ ถือได้ว่าสำนักงานมูลนิธิชัยพัฒนาและมูลนิธิแม่ฟ้าหลวง มีบทบาทสำคัญหลักในการผลักดันให้ทุกอย่างเกิดขึ้นได้จริง หลังจากที่สองหน่วยงาน ได้พิจารณาและมีความเห็นร่วมกันว่าสมควร สร้างศูนย์ดังกล่าวในบริเวณที่ดินราชพัสดุ ทะเบียนที่ อชร 1 อำเภอแม่สาย จังหวัดเชียงราย พื้นที่ 135 ไร่ 1 งาน 10.3 ตารางวา ซึ่งกรมธนารักษ์ได้น้อมเกล้าน้อมกระหม่อมถวายสมเด็จพระเทพรัตนราชสุดาฯ สยามบรมราชกุมารี เพื่อทรงใช้ประโยชน์ในกิจกรรมของมูลนิธิชัยพัฒนา

ในระยะแรก สมเด็จพระเทพรัตนราชสุดาฯ สยามบรมราชกุมารี ทรงพระกรุณาโปรดเกล้าฯ ให้มหาวิทยาลัยเทคโนโลยีราชมงคลล้านนา เข้าร่วมดำเนินกิจกรรมด้านพืชกับศูนย์พัฒนาพันธุ์พืชจักรพันธ์เพ็ญศิริ ต่อมามูลนิธิชัยพัฒนา มูลนิธิแม่ฟ้าหลวง และมหาวิทยาลัยเทคโนโลยีราชมงคลล้านนา จึงร่วมกันรวบรวมพันธุ์พืชอาหารพื้นบ้าน เพื่อคัดเลือกพันธุ์ที่ดีเผยแพร่ให้เกษตรกรเพื่อให้เกษตรกรได้มีพันธุ์พืชที่มีคุณภาพดีพอสมควร มีความต้านทานโรคดีพอสมควรและให้ผลผลิตดีพอควร รวมทั้งให้เกษตรกรนำพันธุ์ไปขยายหรือปลูกเองได้ในอนาคต

ในช่วงแรกมีการปลูกพืช 3 กลุ่มเพื่อทดลองนำร่องบนพื้นที่ 36 ไร่ ประกอบด้วยกลุ่มพืชไร่ จำนวน 20 ไร่ แบ่งพืชออกเป็น 6 ชนิด จำนวน 35 สายพันธุ์, กลุ่มพืชตระกูลแตง จำนวน 8 ไร่ แบ่งพืชออกเป็น 9 ชนิด จำนวน 72 สายพันธุ์ และกลุ่มพืชผัก จำพวกผักสวนครัว ผักพื้นบ้านและสมุนไพร จำนวน 8 ไร่ แบ่งพืชออกเป็น 55 ชนิด จำนวน 61 สายพันธุ์

จากการทดลองปลูกพืชชนิดต่าง ๆ ในช่วงระยะเวลา 3 เดือนที่ผ่านมา พบว่า พืชที่มีศักยภาพเหมาะสมกับสภาพพื้นที่ สภาพอากาศในช่วงฤดูนี้ เจริญเติบโตดีอย่างเห็นได้ชัด มีดังนี้กลุ่มพืชไร่คือ ข้าวโพดสีม่วเหลือง และข้าวไร่ กลุ่มพืชตระกูลแตง คือ ฟักทอง แตง บวบ และแตงโม ส่วนกลุ่มพืชผักคือ ถั่วฝักยาว ผักโขม มันเทศ งา และผักกาดกวางตุ้ง

ศูนย์พัฒนาพันธุ์พืชจักรพันธ์เพ็ญศิริ วางแผนที่จะพัฒนาพันธุ์พืชอาหารที่มีความจำเป็นต่อการดำรงชีพในชีวิตประจำวัน เพื่อให้เกษตรกรมีพันธุ์พืชที่ดี แม้ไม่ใช่พันธุ์ที่ดีที่สุดในเชิงเศรษฐกิจ แต่จะเป็นพันธุ์ที่ดีพอสมควร สามารถสร้างผลผลิตที่มีคุณภาพให้กับครัวเรือน สร้างความแข็งแรงมั่นคงให้เกิดขึ้นกับตนเองและครอบครัวได้อย่างยั่งยืน

ด้วยความสำคัญที่ ศูนย์พัฒนาพันธุ์พืชจักรพันธ์เพ็ญศิริ เป็นศูนย์ที่สมเด็จพระเทพรัตนราชสุดาฯ สยามบรมราชกุมารี ทรงพระกรุณาโปรดเกล้าโปรดกระหม่อมให้มูลนิธิชัยพัฒนาร่วมกับมูลนิธิแม่ฟ้าหลวง ดำเนินการจัดตั้ง สร้าง ขึ้นเพื่อ เป็นที่ระลึกในวาระครบรอบ 100 ปี พระเจ้าวรวงศ์เธอ พระองค์เจ้าจักรพันธ์เพ็ญศิริ ดังนั้นจึงเป็นข้อสำคัญที่คนรุ่นหลัง จำต้องรู้ถึงประวัติพระเจ้าวรวงศ์เธอ พระองค์เจ้าจักรพันธ์เพ็ญศิริ ว่าทรงเป็นโอรสในพระเจ้าวรวงศ์เธอ กรมหมื่นอนุวัตนจาตุรนต์ และหม่อมจำรัส จักรพันธุ์ ณ อยุธยา ประสูติเมื่อวันอังคารที่ 27 กรกฎาคม พ.ศ. 2452 มี พระนามเดิมว่า หม่อมเจ้าจักรพันธ์เพ็ญศิริ จักรพันธุ์

เมื่อทรงศึกษาวิชาการชั้นต้นแล้ว พระบาทสมเด็จพระปกเกล้าเจ้าอยู่หัว ทรงพระกรุณาโปรดเกล้าโปรดกระหม่อม พระราชทานทุนเล่าเรียนให้เสด็จไปศึกษาต่อ ณ ประเทศสหรัฐอเมริกา เมื่อปีพุทธศักราช 2470 ได้ทรงเข้าเรียนชั้นมัธยมที่มหาวิทยาลัยเพดดี จบแล้วเสด็จเข้าเรียนต่อที่มหาวิทยาลัยคอร์แนลล์ จนสำเร็จชั้น จูเนียร์ จึงทรงพระกรุณาโปรดเกล้าโปรดกระหม่อมให้ย้ายมาเรียนวิชาการเกษตรเกี่ยวกับพืชเมืองร้อนที่ประเทศฟิลิปปินส์ในมหาวิทยาลัยแห่งฟิลิปปินส์

หลังจากหม่อมเจ้าจักรพันธ์เพ็ญศิริ จักรพันธุ์ ทรงรับปริญญาทางด้านการเกษตรแล้ว จึงเสด็จกลับเข้ามารับราชการสนองพระเดชพระคุณในกระทรวงเกษตราธิการ ในตำแหน่งเกษตรโทผู้ช่วย ประจำกองอุตสาหกรรมพืชพรรณ กรมเกษตรและการประมง พร้อมกับทรงเป็นอาจารย์พิเศษที่มหาวิทยาลัยเกษตรศาสตร์ และโรงเรียนการเรือนด้วย จากนั้นทรงได้รับทุนเล่าเรียนรัฐบาลได้เสด็จไปศึกษาปริญญาโทที่ประเทศสหรัฐอเมริกา เมื่อทรงจบการศึกษาแล้ว ได้เสด็จกลับมาเข้ารับราชการในกระทรวงเกษตราธิการตามเดิมในตำแหน่งนักเกษตรโท กองการทดลองและส่งเสริม และทรงได้เลื่อนตำแหน่งสูงขึ้นโดยลำดับ เป็นหัวหน้าแผนกพืชไร่ เป็นนักเกษตรเอก เป็นรองอธิการบดีมหาวิทยาลัยเกษตรศาสตร์ เป็นอธิบดีกรมการข้าว อธิบดีกรมกสิกรรม คณบดีคณะเกษตร อธิการบดีและนายกสภามหาวิทยาลัยเกษตรศาสตร์

ระหว่างปีพุทธศักราช 2516 ถึง 2517 ได้ทรงพระกรุณาโปรดเกล้าโปรดกระหม่อมให้หม่อมเจ้าจักรพันธ์เพ็ญศิริ ทรงดำรงตำแหน่งรัฐมนตรีว่าการกระทรวงเกษตรและสหกรณ์อยู่คราวหนึ่ง เมื่อทรงพ้นตำแหน่งทางแล้ว ทรงได้รับพระบรมราชโองการโปรดเกล้าโปรดกระหม่อมแต่งตั้งให้เป็นองคมนตรี เมื่อปีพุทธศักราช 2518 ทรงเป็นองคมนตรีที่ปรึกษาสำนักงานคณะกรรมการพิเศษเพื่อประสานงานโครงการอันเนื่องมาจากพระราชดำริ ทรงเป็นประธานคณะกรรมการบริหารงานศูนย์ศึกษากาัฒนาอันเนื่องมาจากพระราชดำริ จำนวน 6 ศูนย์ทั่วประเทศ และทรงพระกรุณาโปรดเกล้าโปรดกระหม่อมให้ร่วมเป็นกรรมการมูลนิธิชัยพัฒนา อันเป็นมูลนิธิที่พระบาทสมเด็จพระเจ้าอยู่หัวทรงตั้งขึ้นเพื่อสนับสนุนโครงการอันเนื่องมาจากพระราชดำริ ช่วยเหลือประชาชนให้มีคุณภาพชีวิตที่ดีขึ้น สามารถพึ่งตนเองได้

นอกจากนี้ยังทรงริเริ่มงานเกษตรอุตสาหกรรม งานด้านพืชเมืองหนาว และการผลิตอาหารสำเร็จรูป ทำให้สินค้าทางการเกษตรเพิ่มมูลค่าได้มากขึ้น ทรงสนับสนุนให้จัดตั้งภาควิชาคหกรรมศาสตร์ขึ้นในมหาวิทยาลัยเกษตรศาสตร์ รวมทั้งตั้งสถานีวิทยุการเกษตรให้เป็นที่กระจายข่าวสารด้านวิชาการ พร้อมกันนี้ ทรงได้รับพระมหากรุณาธิคุณโปรดเกล้าโปรดกระหม่อมเป็นพระยาแรกนาในพระราชพิธีแรกนาขวัญเป็นพระองค์แรก ทรงเป็นผู้แทนถาวรของประเทศไทยประจำองค์การอาหารและเกษตรแห่งสหประชาชาติ เป็นอภิมนตรีชุดแรกของศูนย์วิจัยข้าวโพดและข้าวสาลีระหว่างประเทศ เป็นที่ปรึกษาพิเศษของมูลนิธิร็อกกี้เฟลเลอร์ และได้รับพระราชทานปริญญาวิทยาศาสตรดุษฎีบัณฑิตกิตติมศักดิ์ ของมหาวิทยาลัยเกษตรศาสตร์ เมื่อปีพุทธศักราช 2512

หม่อมเจ้าจักรพันธ์เพ็ญศิริ จักรพันธุ์ ทรงถึงแก่ชีพิตักษัย เมื่อวันที่ 13 ตุลาคม 2536 เมื่อพระชนม์ 84 พรรษา พระบาทสมเด็จพระเจ้าอยู่หัวทรงมีพระราชดำริเห็นว่า หม่อมเจ้าจักรพันธ์เพ็ญศิริ จักรพันธุ์ ทรงปฏิบัติงานที่ก่อเกิดประโยชน์แก่ประเทศ ชาติและประชาชน สมควรได้รับการยกย่องสถาปนาอิสริยยศฐานันดรศักดิ์ให้สูงขึ้นให้สมกับความชอบและความดี ตามแบบอย่างอันมีมาแต่กาลก่อน จึงมีพระบรมราชโองการดำรัสสั่งให้สถาปนา หม่อมเจ้าจักรพันธ์ เพ็ญศิริ จักรพันธุ์ เป็น พระเจ้าวรวงศ์เธอ พระองค์เจ้าจักรพันธ์เพ็ญศิริ ณ วันที่ 29 มีนาคม พุทธศักราช 2537

พระเจ้าวรวงศ์เธอ พระองค์เจ้าจักรพันธ์เพ็ญศิริ ทรงเป็นนักบริหาร นักวิชาการ และนักปฏิบัติการด้านการเกษตรที่ก้าวหน้าและปรีชาสามารถ ทรงเป็นกำลังสำคัญในการพัฒนาและส่งเสริมด้านเกษตรกรรมของประเทศ ทรงวางรากฐานเกษตรกรรมแบบดั้งเดิม พัฒนาสู่เกษตรกรรมแบบยั่งยืน ทรงมีบทบาทสำคัญในการหาแหล่งทุนมาสนับสนุนโครงการวิจัยด้านพืช ก่อให้เกิดประโยชน์ด้านเกษตรกรรมของประเทศชาติอย่างมหาศาล

ดังนั้นศูนย์พัฒนาพันธุ์พืชจักรพันธ์เพ็ญศิริ ที่สร้างและสำเร็จได้ด้วยพระมหากรุณาธิคุณของสมเด็จพระเทพรัตนราชสุดาฯสยามบรมราชกุมารี จึงเป็นอีกแนวทางที่ช่วยสานต่อพระปณิธาน ที่ช่วยให้การเกษตรได้รับการพัฒนาไปพร้อมกับคุณภาพชีวิตของเกษตรกรไทย.

สกาวรัตน์ ปัญญาอุตม์

Advertisement Replay Ad
หม่อมปนัดดา เขียนขอบคุณ-อำลาตำแหน่งพ้น ครม.ประยุทธ์

หม่อมปนัดดา เขียนขอบคุณ-อำลาตำแหน่งพ้น ครม.ประยุทธ์

โปรดเกล้าฯ แต่งตั้ง ครม.ประยุทธ์ 5 แล้ว

โปรดเกล้าฯ แต่งตั้ง ครม.ประยุทธ์ 5 แล้ว

โฆษกกลาโหมขอโทษญาติ ปัดจงใจพูดกระทบความรู้สึก

โฆษกกลาโหมขอโทษญาติ ปัดจงใจพูดกระทบความรู้สึก

"กอบกาญจน์" ร่ำไห้พร้อมรับได้ หากพ้น รมต.

"กอบกาญจน์" ร่ำไห้พร้อมรับได้ หากพ้น รมต.

ครม.ไฟเขียว 'สิทธิมนุษยชน' เป็นวาระแห่งชาติ

ครม.ไฟเขียว 'สิทธิมนุษยชน' เป็นวาระแห่งชาติ

'ทักษิณ' ตรวจสุขภาพ บอกหัวใจแข็งแรงดี ไม่ได้อกหัก

'ทักษิณ' ตรวจสุขภาพ บอกหัวใจแข็งแรงดี ไม่ได้อกหัก

นายกฯ จัดโผครม.เสร็จแล้ว รอทูลเกล้าฯ อุบ รมต.ใหม่กี่คน

นายกฯ จัดโผครม.เสร็จแล้ว รอทูลเกล้าฯ อุบ รมต.ใหม่กี่คน

สะพัด! นายกฯนำรายชื่อครม.ชุดใหม่ ทูลเกล้าฯแล้ว

สะพัด! นายกฯนำรายชื่อครม.ชุดใหม่ ทูลเกล้าฯแล้ว

ประวิตรไม่น้อยใจ ติดโผถูกปรับพ้นครม.ยันปลดล็อคเลือกตั้งท้องถิ่น

ประวิตรไม่น้อยใจ ติดโผถูกปรับพ้นครม.ยันปลดล็อคเลือกตั้งท้องถิ่น

เปิดจดหมายของบิ๊กตู่  กับ 6 ข้อคำถามถึงคนไทย

เปิดจดหมายของบิ๊กตู่ กับ 6 ข้อคำถามถึงคนไทย

ป.ป.ช.ชี้มูลเจ้าหน้าที่กทม. ทุจริตไฟ 39 ล้าน สอบ “สุขุมพันธุ์” ไม่ยับยั้งทุจริตหรือไม่

ป.ป.ช.ชี้มูลเจ้าหน้าที่กทม. ทุจริตไฟ 39 ล้าน สอบ “สุขุมพันธุ์” ไม่ยับยั้งทุจริตหรือไม่

มติ ครม.หยุดปีใหม่ 30 ธ.ค. ถึง 2 ม.ค. แผนสัญจรใต้ 27-28 พ.ย.

มติ ครม.หยุดปีใหม่ 30 ธ.ค. ถึง 2 ม.ค. แผนสัญจรใต้ 27-28 พ.ย.

ประกาศสำนักนายกฯ ยืนยัน พล.อ.ศิริชัย ลาออก

ประกาศสำนักนายกฯ ยืนยัน พล.อ.ศิริชัย ลาออก

“พล.ต.อ.ศรีวราห์”เผยกต.ถอนหนังสือเดินทาง “ยิ่งลักษณ์ ชินวัตร” แล้ว

“พล.ต.อ.ศรีวราห์”เผยกต.ถอนหนังสือเดินทาง “ยิ่งลักษณ์ ชินวัตร” แล้ว

นายกฯสั่งตั้งสำนักงานจัดการทรัพยากรน้ำแห่งชาติ

นายกฯสั่งตั้งสำนักงานจัดการทรัพยากรน้ำแห่งชาติ

นายกฯ ยันยังไม่มีการเก็บประกันสังคมเพิ่ม

นายกฯ ยันยังไม่มีการเก็บประกันสังคมเพิ่ม

นครบาลให้ออกจากราชการ! ตำรวจพายิ่งลักษณ์หนีชายแดน

นครบาลให้ออกจากราชการ! ตำรวจพายิ่งลักษณ์หนีชายแดน

“ประยุทธ์” ส่งสารยินดี “อาเบะ” ชนะการเลือกตั้ง

“ประยุทธ์” ส่งสารยินดี “อาเบะ” ชนะการเลือกตั้ง

รัฐบาลปฏิเสธสั่งทุบทำลายเทวรูปภายในวัด ชี้เป็นดุลพินิจคณะสงฆ์

รัฐบาลปฏิเสธสั่งทุบทำลายเทวรูปภายในวัด ชี้เป็นดุลพินิจคณะสงฆ์

ทบ.ชี้แจงใช้งบ 15 ล้าน สร้างห้องน้ำ-ร้านค้าในอุทยานราชภักดิ์

ทบ.ชี้แจงใช้งบ 15 ล้าน สร้างห้องน้ำ-ร้านค้าในอุทยานราชภักดิ์

ส่งอีเมล์ให้เพื่อน

ส่งให้เพื่อนหลายคนใส่ “,” (ส่งพร้อมกันมากสุด 50 อีเมล์)

ส่งอีเมล์