เศรษฐกิจหลัง The Great Recession

เศรษฐกิจหลัง The Great Recession

คอลัมน์ เศรษฐกิจต้องรู้

โดย ศุภวุฒิ สายเชื้อ

วิกฤตเศรษฐกิจที่เกิดขึ้นเมื่อปลายปีที่แล้ว หลังจากการล่มสลายของวาณิชธนกิจ Lehman Brothers เกือบนำความล่มสลายมาสู่ระบบสถาบันการเงินของสหรัฐและยุโรป ซึ่งหากผู้นำกลุ่มจี 7 ไม่สามารถกอบกู้สถานการณ์ได้ในที่สุดเมื่อต้นปีนี้เศรษฐกิจโลกมีโอกาสสูงที่จะเข้าสู่สภาวะตกต่ำอย่างรุนแรงเช่นที่ได้เกิดขึ้นในช่วงปี 1929-1938 หรือ the great depression แต่แม้จะหลีกเลี่ยงมหันตภัยดังกล่าวได้ แต่ก็ไม่สามารถหลีกเลี่ยงความถดถอยทางเศรษฐกิจที่เกิดขึ้นในขณะนี้ได้ จึงถูกเรียกว่าเป็นสภาวะ the great recession

แม้ว่าเศรษฐกิจโลกเริ่มมีเสถียรภาพในระดับหนึ่ง และความเชื่อมั่นในระบบสถาบันการเงินเริ่มกลับสู่ภาวะปกติ แต่ก็ยังมีปัญหาคาใจอยู่ว่าการฟื้นตัวของเศรษฐกิจนั้นจะสามารถเกิดขึ้นได้อย่างมั่นคงและรวดเร็วเพียงใด นอกจากนั้นก็ยังต้องประเมินว่าเศรษฐกิจโลกหลัง the great recession จะแตกต่างจากเศรษฐกิจสมัยก่อนวิกฤตในลักษณะใด ซึ่งเป็นเรื่องที่ไม่สามารถประเมินได้โดยง่าย แต่เสียงส่วนใหญ่สงสัยว่าการฟื้นตัวจะเกิดขึ้นอย่างเชื่องช้าและขาดความต่อเนื่อง สำหรับเศรษฐกิจหลัง the great recession นั้นผมเชื่อว่ามีประเด็นที่ควรคำนึงถึง 7 ประเด็น ดังนี้

1.ผู้บริโภคในประเทศร่ำรวยจนลง ดังนั้นกำลังซื้อในโลกที่ได้ปรับลงอย่างมากจะฟื้นตัวอย่างเชื่องช้า เพราะผู้บริโภคในสหรัฐและยุโรปสูญเสียความมั่งคั่งและมีโอกาสตกงานสูง จึงไม่น่าจะกล้าบริโภคเช่นแต่ก่อนได้ ตัวอย่างเช่น หากครอบครัวอเมริกันมีบ้านราคา 4 แสนเหรียญ โดยเป็นหนี้ธนาคาร 350,000 เหรียญ แต่พบว่าราคาบ้านลดลง 25% (ซึ่งราคาบ้านได้ลดลงมากเช่นนี้จริงในเมืองใหญ่ที่มีการเก็งกำไรกันมากในช่วง 10 ปีที่ผ่านมา) ดังนั้นจึงมีทรัพย์สินมูลค่าเหลือ 3 แสนเหรียญ แต่ยังเป็นหนี้ธนาคารอยู่ 350,000 เหรียญ นอกจากนั้นอัตราการว่างงานยังเพิ่มขึ้นจาก 5% เป็น 10% และหากคำนวณว่าได้มีการลดชั่วโมงทำงานลงอีกก็จะทำให้เชื่อได้ว่าผู้บริโภคมีรายได้ลดลง 15-20% ในขณะเดียวกันธนาคารของสหรัฐได้รับความเสียหายอย่างมาก ทำให้เข้มงวดกับการปล่อยสินเชื่อ แปลว่าผู้บริโภคขาดรายได้ กลัวตกงาน หาสินเชื่อยาก และทรัพย์สินได้รับความเสียหาย ซึ่งน่าจะทำให้การบริโภคฟื้นตัวอย่างเชื่องช้าใน 4-5 ปีข้างหน้า

2.ผู้บริโภคในประเทศกำลังพัฒนาจะต้องเพิ่มการบริโภคเพื่อทดแทนการบริโภคของประเทศพัฒนาแล้วที่ปรับลดลง แต่เป็นเรื่องที่ทำได้อย่างค่อยเป็นค่อยไป และหากประเทศกำลังพัฒนายังพยายามที่จะแก้ปัญหาระยะสั้นโดยการกดค่าเงินของตนให้อ่อนตัวลง ก็จะทำให้การขยายขนาดของตลาดภายในทำได้ยากยิ่งขึ้นไปอีก

3.เมื่อ 2-3 เดือนที่ผ่านมา นักลงทุนเชื่อมั่นว่ารัฐบาลโดยความร่วมมือของธนาคารกลางที่จะอัดฉีดสภาพคล่องเข้าระบบเป็นจำนวนมากจะมีศักยภาพที่จะขับเคลื่อนการฟื้นตัวของเศรษฐกิจโลกได้อย่างมั่นคงและต่อเนื่อง แต่ในขณะนี้นักลงทุนกำลังเริ่มขาดความมั่นใจในศักยภาพของภาครัฐ เพราะการขาดดุลงบประมาณและสร้างหนี้สินเป็นจำนวนมากจะเป็นภาระทางเศรษฐกิจอย่างใหญ่หลวง แม้ปัญหารัฐบาลล้มละลายก็อาจเกิดขึ้นได้ในอนาคต ทำให้เกิดการต่อต้านขึ้นมาในระดับหนึ่ง นอกจากนั้นนโยบายการเงินที่ผ่อนคลายเป็นพิเศษโดยการเพิ่มปริมาณเงินในระบบโดยไม่อิงกับอัตราดอกเบี้ย (quantitative easing) กำลังทำให้เกิดความกังวลในความน่าเชื่อถือของเงินดอลลาร์และทำให้ความเสี่ยงของเงินเฟ้อในอนาคตเพิ่มขึ้น ผลคือความมั่นใจในนโยบายการเงินการคลังจึงกำลังถดถอยลงพร้อมไปกับความมั่นใจว่าเศรษฐกิจโลกจะฟื้นตัวได้อย่างรวดเร็วและมั่นคง

4.ความผิดพลาดของนายธนาคารที่ทำความเสียหายอย่างร้ายแรง ทำให้นักการเมืองมีความชอบธรรมที่จะเข้ามายึดกิจการที่ล้มเหลว ตลอดจนเพิ่มมาตรการควบคุมดูแลกล่าวคือ รัฐบาลจะเข้ามาเป็นเจ้าของและแทรกแซงในธุรกิจต่างๆ มากขึ้น ทำให้เกิดความเสี่ยง 3 ประการ คือ 1.จะบริหารธุรกิจโดยมีนัยทางการเมือง (เช่น สั่งจีเอ็มไม่ให้ขยายโรงงานในต่างประเทศ แม้ว่าต้นทุนการผลิตจะถูกกว่าในสหรัฐ) 2.นักการเมืองจะไม่อยากลดบทบาทและคืนธุรกิจให้กับเอกชน เพราะธุรกิจทำให้นักการเมืองมีอำนาจทางเศรษฐกิจและการเมืองมากขึ้น 3.อาจมีกระแสให้รัฐบาลออกกฎหมายและกฎเกณฑ์ที่เข้มงวดในการควบคุมและดูแลธุรกิจ ทำให้ขาดความยืดหยุ่น ทำให้ไม่สามารถบริหารธุรกิจอย่างมีประสิทธิภาพได้ในระยะยาว

5.ธนาคารได้รับความเสียหายอย่างมาก แต่ยังไม่ได้รับรู้ความเสียหายทั้งหมด เพราะหากรับรู้ความเสียหายทันทีก็จะเป็นภาระให้กับรัฐบาลต้องนำภาษีประชาชนมาเพิ่มทุน ดังนั้นจึงต้องซ่อนความเสียหายเอาไว้ก่อน (โดยแก้กฎเกณฑ์การประเมินราคาสินทรัพย์ไม่ให้ต้องตั้งราคาตามราคาตลาดปัจจุบัน) และปล่อยให้ธนาคารค่อยๆ เพิ่มทุนผ่านส่วนต่างรายได้ดอกเบี้ย ซึ่งจะทำให้ธนาคารปล่อยสินเชื่อในขอบเขตที่จำกัดไปอีกหลายปี แปลว่าสินเชื่อจะหายากและขาดแคลน

6.วิกฤตเศรษฐกิจที่ผ่านมาจะเป็นบทเรียนสำคัญ ทำให้นักการเงินและนักธุรกิจกล้าที่จะรับความเสี่ยงลดลง ซึ่งจะส่งผลให้อัตราการขยายตัวของธุรกิจและเศรษฐกิจลดลงไปพร้อมกับความต้องการรับความเสี่ยงที่ลดลง

7.หากประเทศกำลังพัฒนาจะต้องเป็นหัวจักรในการขับเคลื่อนการฟื้นตัวของเศรษฐกิจแทนประเทศพัฒนาแล้ว ก็จะทำให้โครงสร้างการขยายตัวทางเศรษฐกิจโลกเปลี่ยนไป โดยเฉพาะอย่างยิ่งความจำเป็นที่จะต้องใช้ทรัพยากรธรรมชาติที่สิ้นเปลืองกว่าเดิม เช่น ประเทศสหรัฐ ยุโรป และญี่ปุ่น นั้นใช้น้ำมัน 1 บาร์เรล เพื่อผลิตรายได้ประชาชาติประมาณ 1,500-2,500 เหรียญ แต่สำหรับประเทศกำลังพัฒนา เช่น จีน นั้นน้ำมัน 1 บาร์เรล สามารถผลิตรายได้ประชาชาติได้เพียง 800 เหรียญ (ประเทศไทยผลิตได้ไม่ถึง 600 เหรียญ) ดังนั้นการฟื้นตัวโดยอาศัยประเทศกำลังพัฒนาจึงน่าจะทำให้ราคาน้ำมันและทรัพยากรอื่นๆ ปรับตัวเพิ่มขึ้นอย่างมาก

ทั้ง 7 ประเด็นที่กล่าวข้างต้นนั้นน่าจะทำให้การฟื้นตัวกระท่อนกระแท่นและเศรษฐกิจโลกขยายตัวได้ช้าลงกว่าแต่ก่อนกล่าวคือ เศรษฐกิจโลกขยายตัวสูงถึง 4.9% ในช่วงปี 2004-2007 ซึ่งเป็นการขยายตัวในอัตราสูงติดต่อกันยาวนานที่สุดในรอบ 30 ปีที่ผ่านมา ทั้งโดยเฉลี่ยเศรษฐกิจโลกขยายตัว 3.6% ต่อปีในช่วงระหว่างปี 1970-2008 ดังนั้นจึงน่าจะเชื่อได้ว่าเศรษฐกิจโลกที่เคยขยายตัว 4.9% ก่อนช่วง the great recession น่าจะขยายตัวเพียง 3.5% หรือต่ำกว่านั้นใน 4-5 ปีข้างหน้าครับ

Advertisement Replay Ad
หนุ่มหื่นใช้แชทบีทอล์ค ลวงสาววัย 14 ร่วมหลับนอน

หนุ่มหื่นใช้แชทบีทอล์ค ลวงสาววัย 14 ร่วมหลับนอน

กอล์ฟ พิชญะ หลั่งน้ำตาเลิก ขวัญ ได้รู้ความจริงย้ำแผลเก่า 10 ปีก่อน

กอล์ฟ พิชญะ หลั่งน้ำตาเลิก ขวัญ ได้รู้ความจริงย้ำแผลเก่า 10 ปีก่อน

วิจารณ์สนั่น แม่ชาวจีนจับลูกมัดติดท้าย จยย.ขับลากไปกับถนน

วิจารณ์สนั่น แม่ชาวจีนจับลูกมัดติดท้าย จยย.ขับลากไปกับถนน

พี่เลี้ยงโมโห เด็กร้องไห้งอแงไม่หยุด หยิก-จับห้อยหัวตีลังกา

พี่เลี้ยงโมโห เด็กร้องไห้งอแงไม่หยุด หยิก-จับห้อยหัวตีลังกา

กบ สุวนันท์ แอบใจหายเบาๆ โพสต์รูปนี้ของลูกสาว น้องณดา

กบ สุวนันท์ แอบใจหายเบาๆ โพสต์รูปนี้ของลูกสาว น้องณดา

วอนช่วยเหลือบ้านครูจา! เด็กยังขาดแคลนเครื่องอุปโภค ร่วมแบ่งปันกันได้

วอนช่วยเหลือบ้านครูจา! เด็กยังขาดแคลนเครื่องอุปโภค ร่วมแบ่งปันกันได้

เคล็ดลับชีวิตคู่ สุ่ย พรนภา ใส่ชุดคอสเพลย์มัดใจสามี ล่าสุดโชว์หุ่นแซ่บเด็กยังอาย

เคล็ดลับชีวิตคู่ สุ่ย พรนภา ใส่ชุดคอสเพลย์มัดใจสามี ล่าสุดโชว์หุ่นแซ่บเด็กยังอาย

นิสิตสาวเตือนภัย ชายพิลึกชักมีดแทงขา จังหวะเดินสวนทางกัน

นิสิตสาวเตือนภัย ชายพิลึกชักมีดแทงขา จังหวะเดินสวนทางกัน

ฉลามวาฬ ยาว 5 เมตร โผล่เกาะมันนอก จ.ระยอง

ฉลามวาฬ ยาว 5 เมตร โผล่เกาะมันนอก จ.ระยอง

รวบ 2 อิสราเอลคาดอนเมือง ขับรถทับ-แทงนักท่องเที่ยวตายที่สมุย

รวบ 2 อิสราเอลคาดอนเมือง ขับรถทับ-แทงนักท่องเที่ยวตายที่สมุย

ต่าย ชุติมา หัวใจยังยิ้มสู้ หลังลื่นล้มหัวฟาดพื้นอย่างแรง

ต่าย ชุติมา หัวใจยังยิ้มสู้ หลังลื่นล้มหัวฟาดพื้นอย่างแรง

สุ่ย พรนภา อวดหุ่นคุณแม่วัยหลักสี่ เป๊ะปังเหมือนเพิ่ง 20 หยกๆ

สุ่ย พรนภา อวดหุ่นคุณแม่วัยหลักสี่ เป๊ะปังเหมือนเพิ่ง 20 หยกๆ

บอย ปกรณ์ ลั่น โปรดอย่าเข้าใจฉันผิด!

บอย ปกรณ์ ลั่น โปรดอย่าเข้าใจฉันผิด!

ปิกอัพชนพระบิณฑบาตกระเด็น สังเวยสะพานลอยซ่อมข้ามปีไม่เสร็จ

ปิกอัพชนพระบิณฑบาตกระเด็น สังเวยสะพานลอยซ่อมข้ามปีไม่เสร็จ

ป่วน! จยย.บอมบ์กลางตลาดยะลา ตาย 3 เจ็บนับสิบ-จนท.เร่งสอบ

ป่วน! จยย.บอมบ์กลางตลาดยะลา ตาย 3 เจ็บนับสิบ-จนท.เร่งสอบ

อั้ม พัชราภา โชว์ลีลาแดนซ์แบบเขินๆ แค่เพลงอย่าขึ้นเท่านั้น

อั้ม พัชราภา โชว์ลีลาแดนซ์แบบเขินๆ แค่เพลงอย่าขึ้นเท่านั้น

รวบตัวลุงโชเฟอร์แท็กซี่ ฉกกระเป๋าสตางค์ นทท.จีน ไปจ่ายค่างวดรถ

รวบตัวลุงโชเฟอร์แท็กซี่ ฉกกระเป๋าสตางค์ นทท.จีน ไปจ่ายค่างวดรถ

เด็กชาย 11 ขวบ วาดภาพพุทธศิลป์สุดสวยงาม

เด็กชาย 11 ขวบ วาดภาพพุทธศิลป์สุดสวยงาม

ซุปตาร์เรียงรายแซ่บ ปาร์ตี้วันเกิด ดีเจมะตูม ปีนี้ขอเน้นเซ็กซี่

ซุปตาร์เรียงรายแซ่บ ปาร์ตี้วันเกิด ดีเจมะตูม ปีนี้ขอเน้นเซ็กซี่

มื้อนี้กินไม่ลง ลูกค้าจีนกินข้าวอยู่ เปลือกกล้วยลอยร่วงกลางโต๊ะ

มื้อนี้กินไม่ลง ลูกค้าจีนกินข้าวอยู่ เปลือกกล้วยลอยร่วงกลางโต๊ะ

ส่งอีเมล์ให้เพื่อน

ส่งให้เพื่อนหลายคนใส่ “,” (ส่งพร้อมกันมากสุด 50 อีเมล์)

ส่งอีเมล์