คว่ำบาตร-หงายบาตร หมายถึงอะไรกันแน่?

คว่ำบาตร-หงายบาตร หมายถึงอะไรกันแน่?

กระแสข่าวเรื่องพิธีกรรมคว่ำบาตร-หงายบาตร โด่งดังขึ้นมาพร้อมกับข่าวการจัดงานฉลองแซยิดให้แก่พ.ต.ท.ทักษิณ ชินวัตร อดีตนายกรัฐมนตรี แม้ไม่เป็นที่แน่ชัดว่ามีพิธีกรรมว่าด้วยการการคว่ำและหงายบาตรนั้นดำรงอยู่จริงหรือไม่ แต่ทั้งสองคำดังกล่าวก็มีความหมายอยู่จริงในทางพุทธศาสนา นอกจากเหตุการณ์ บิ๊กเซอร์ไพรส์ ที่พ.ต.ท.ทักษิณ ชินวัตร อดีตนายกรัฐมนตรี ประกาศว่าจะเกิดขึ้นในงานวันฉลองครบรอบอายุ 60 ปีของเขาที่วัดแก้วฟ้า จ.นนทบุรี ในวันที่ 26 กรกฎาคมนี้แล้ว ยังมีกระแสข่าวออกมาอีกว่าทางกลุ่มผู้สนับสนุนพ.ต.ท.ทักษิณ เตรียมจะทำพิธี หงายบาตร แก้กรรมแก้เคล็ดให้แก่อดีตนายกรัฐมนตรี จากเมื่อคราวที่พระธรรมวิสุทธิมงคล หรือ หลวงตามหาบัว ญาณสัมปันโน และนายสนธิ ลิ้มทองกุล แกนนำกลุ่มพันธมิตรประชาชนเพื่อประชาธิปไตย พร้อมด้วยพระสงฆ์วัดป่าจำนวนหนึ่ง เคยทำพิธี คว่ำบาตร พ.ต.ท.ทักษิณถึง 3 ครั้ง ในการต่อต้านการแต่งตั้งสมเด็จพระพุฒาจารย์ (เกี่ยว อุปเสโณ) เจ้าอาวาสวัดสระเกศราชวรมหาวิหาร เป็นผู้ปฏิบัติหน้าที่แทนสมเด็จพระสังฆราช

ไม่ใช่เพียงแต่จะมีความข้องเกี่ยวกับประเด็นความขัดแย้งทางด้านการเบางคนยังตั้งข้อสังเกตไปถึงขนาดว่า การทำพิธี คว่ำบาตร-หงายบาตร อาจเป็นการทำพิธีกรรมแก้กันระหว่างพระสงฆ์สายธรรมยุตกับมหานิกาย นั่นคือหลวงตามหาบัว ญาณสัมปันโน เป็นพระสงฆ์สายธรรมยุต ซึ่งเป็นที่เคารพของกลุ่มพันธมิตรประชาชนเพื่อประชาธิปไตย ขณะที่วัดสระเกศเป็นวัดฝ่ายมหานิกาย ซึ่งคนในตระกูลชินวัตรให้ความเคารพมาอย่างยาวนาน ดังนั้นการทำพิธีหงายบาตรจึงยังมีเรื่องของความแตกต่างระหว่างธรรมยุตกับมหานิกายเข้ามาเกี่ยวข้องด้วย

แม้จนถึงขณะนี้ ยังไม่มีใครสามารถระบุได้อย่างชัดเจนว่า คำว่า คว่ำบาตร-หงายบาตร นั้นมีความหมายในเชิงพิธีกรรมหรือไสยศาสตร์จริงหรือไม่ อย่างไรก็ตาม ทั้งสองคำดังกล่าวกลับมีความหมายในเชิงพุทธศาสนา ดังที่พระธรรมกิตติวงศ์ เคยระบุไว้ในหนังสือ ภาษาธรรม ว่า

คว่ำบาตร หมายถึง การที่พระสงฆ์พร้อมใจกันทำสังฆกรรมสวดประกาศลงโทษคฤหัสถ์ผู้คิดร้ายต่อพระพุทธศาสนาหรือพระสงฆ์เพื่อให้รู้สึกตัวและเข็ดหลาบ วิธีลงโทษคือไม่คบหา ไม่พูดคุยด้วย และไม่รับอาหารบิณฑบาต โดยอาการเหมือนคว่ำบาตรเสีย ไม่ยอมเปิดบาตรรับอาหารจากผู้นั้น วิธีการเช่นนี้สม่อนถือว่าเป็นการลงโทษที่รุนแรงสำหรับผู้ที่เป็นพุทธมามกะ ทำให้ผู้นั้นได้รับความเดือดร้อนมากเพราะไม่ได้ทำบุญใส่บาตรพระ เป็นการขาดโอกาสที่จะได้สร้างบุญบารมี

โดยการ คว่ำบาตร ครั้งแรกในทางพุทธศาสนา เกิดขึ้นเมื่อครั้งที่ เจ้าวัฑฒลิจฉวี กล่าวให้ร้าย พระทัพพมัลลบุตร ว่าเป็นชู้กับภรรยาของตน เมื่อคณะสงฆ์สอบสวนแล้วพบว่าเหตุดังกล่าวไม่เป็นความจริง จึงประกาศคว่ำบาตรเจ้าวัฑฒลิจฉวี

ส่วน หงายบาตร หมายถึง การที่พระสงฆ์พร้อมใจกันทำสังฆกรรมประกาศยกโทษให้แก่ผู้ที่ถูกคว่ำบาตร หลังจากผู้นั้นรู้สำนึกและยอมขอโทษพระสงฆ์ พร้อมทั้งปฏิญาณว่าจะไม่ประพฤติเช่นนั้นอีก

อย่างไรก็ตาม จนถึงบัดนี้ ดูเหมือนยังคงไม่มีใครแน่ใจว่า การ หงายบาตร ที่อาจเกิดขึ้นในวันจัดงานฉลองแซยิดให้พ.ต.ท.ทักษิณนั้น จะมีความหมายในแง่มุมใดกันแน่

Advertisement Replay Ad
สั่งจำคุก 3 เดือน "ธาริต เพ็งดิษฐ์" จงใจปกปิดทรัพย์สิน ปรับ 5 พัน รอลงอาญา 2 ปี

สั่งจำคุก 3 เดือน "ธาริต เพ็งดิษฐ์" จงใจปกปิดทรัพย์สิน ปรับ 5 พัน รอลงอาญา 2 ปี

เปิดกรุ 'ครม.ลุงตู่ 5' ชุติมา รวยสุด 239 ล้าน

เปิดกรุ 'ครม.ลุงตู่ 5' ชุติมา รวยสุด 239 ล้าน

รัฐบาลจัด Meet The Press ครั้งแรก รมว.ดิจิทัลกางแผนปีนี้เดินหน้าเข้มข้น

รัฐบาลจัด Meet The Press ครั้งแรก รมว.ดิจิทัลกางแผนปีนี้เดินหน้าเข้มข้น

ส่องอดีตนักการเมือง ทำอะไรช่วงพักร้อนยาว

ส่องอดีตนักการเมือง ทำอะไรช่วงพักร้อนยาว

เปิดเกณฑ์พักโทษ 'กำนันเป๊าะ' ดีลลับการเมือง?

เปิดเกณฑ์พักโทษ 'กำนันเป๊าะ' ดีลลับการเมือง?

"อภิสิทธิ์" ชนะคดี "พล.อ.อ.สุกำพล" ปลดจากราชการทหาร ย้อนหลัง 23 ปี

"อภิสิทธิ์" ชนะคดี "พล.อ.อ.สุกำพล" ปลดจากราชการทหาร ย้อนหลัง 23 ปี

คืบหน้าปฏิรูปตำรวจ ถ่ายโอนภารกิจให้หลายกระทรวง หวังช่วยลดงาน?

คืบหน้าปฏิรูปตำรวจ ถ่ายโอนภารกิจให้หลายกระทรวง หวังช่วยลดงาน?

"ประวิตร" แจงนาฬิกาหรูแลกเพื่อนใส่ พร้อมลาออกหาก ปปช.ชี้ผิด

"ประวิตร" แจงนาฬิกาหรูแลกเพื่อนใส่ พร้อมลาออกหาก ปปช.ชี้ผิด

ตั้ง กอ.ตร. ตรวจสอบตร. เป็นการปฏิรูปตำรวจอย่างไร?

ตั้ง กอ.ตร. ตรวจสอบตร. เป็นการปฏิรูปตำรวจอย่างไร?

นายกฯ ชี้ ประชาธิปไตยแบบไทยนิยม ยึดทำดี รู้จริง ถูกต้อง

นายกฯ ชี้ ประชาธิปไตยแบบไทยนิยม ยึดทำดี รู้จริง ถูกต้อง

คกก.ปฏิรูปตำรวจชี้ ทำอย่างไรตำรวจไทยจะมีเครื่องมือครบครัน

คกก.ปฏิรูปตำรวจชี้ ทำอย่างไรตำรวจไทยจะมีเครื่องมือครบครัน

แชร์สนั่น ผบ.ทบ.ถือกระเป๋าขึ้นเครื่องบินโลว์คอสต์ ลงใต้ให้กำลังใจทหาร

แชร์สนั่น ผบ.ทบ.ถือกระเป๋าขึ้นเครื่องบินโลว์คอสต์ ลงใต้ให้กำลังใจทหาร

"โฆษกไก่อู" เปิดใจความฝันวัยเด็ก อยากจับไมค์ร้องเพลง

"โฆษกไก่อู" เปิดใจความฝันวัยเด็ก อยากจับไมค์ร้องเพลง

"กล้านรงค์" วูบหมดสติกลางสภา จนท.ปั๊มหัวใจส่งโรงพยาบาล

"กล้านรงค์" วูบหมดสติกลางสภา จนท.ปั๊มหัวใจส่งโรงพยาบาล

ตร.ลุ้นอังกฤษออกหมายน้ำเงินคดี "ยิ่งลักษณ์" ยันไม่ได้ล่าช้า

ตร.ลุ้นอังกฤษออกหมายน้ำเงินคดี "ยิ่งลักษณ์" ยันไม่ได้ล่าช้า

วันเด็กปีนี้ ทำเนียบฯ เตรียมสแตนดี้ 'ลุงตู่' ต้อนรับอย่างอบอุ่น

วันเด็กปีนี้ ทำเนียบฯ เตรียมสแตนดี้ 'ลุงตู่' ต้อนรับอย่างอบอุ่น

'บิ๊กตู่' ไม่ชัด 'ปู' ซุกอังกฤษ ปัดตอบนายกฯคนนอก รอแรงงานเสนอปรับค่าแรง

'บิ๊กตู่' ไม่ชัด 'ปู' ซุกอังกฤษ ปัดตอบนายกฯคนนอก รอแรงงานเสนอปรับค่าแรง

 ‘บิ๊กตู่’ งัดมุก ยกสแตนดี้ตัวเอง มาให้นักข่าวถามเรื่องการเมือง-ความขัดแย้ง

 ‘บิ๊กตู่’ งัดมุก ยกสแตนดี้ตัวเอง มาให้นักข่าวถามเรื่องการเมือง-ความขัดแย้ง

จำลอง ลั่น! ไม่ได้ทำผิด แต่กลับโดนยึดทรัพย์ 800 ล้านบาท

จำลอง ลั่น! ไม่ได้ทำผิด แต่กลับโดนยึดทรัพย์ 800 ล้านบาท

ป.ป.ช. ตีตกปมเช่าเครื่องบินเหมาลำทัวร์ฮาวาย เหตุไม่ผิดระเบียบ

ป.ป.ช. ตีตกปมเช่าเครื่องบินเหมาลำทัวร์ฮาวาย เหตุไม่ผิดระเบียบ

ส่งอีเมล์ให้เพื่อน

ส่งให้เพื่อนหลายคนใส่ “,” (ส่งพร้อมกันมากสุด 50 อีเมล์)

ส่งอีเมล์