คว่ำบาตร-หงายบาตร หมายถึงอะไรกันแน่?

คว่ำบาตร-หงายบาตร หมายถึงอะไรกันแน่?

กระแสข่าวเรื่องพิธีกรรมคว่ำบาตร-หงายบาตร โด่งดังขึ้นมาพร้อมกับข่าวการจัดงานฉลองแซยิดให้แก่พ.ต.ท.ทักษิณ ชินวัตร อดีตนายกรัฐมนตรี แม้ไม่เป็นที่แน่ชัดว่ามีพิธีกรรมว่าด้วยการการคว่ำและหงายบาตรนั้นดำรงอยู่จริงหรือไม่ แต่ทั้งสองคำดังกล่าวก็มีความหมายอยู่จริงในทางพุทธศาสนา นอกจากเหตุการณ์ บิ๊กเซอร์ไพรส์ ที่พ.ต.ท.ทักษิณ ชินวัตร อดีตนายกรัฐมนตรี ประกาศว่าจะเกิดขึ้นในงานวันฉลองครบรอบอายุ 60 ปีของเขาที่วัดแก้วฟ้า จ.นนทบุรี ในวันที่ 26 กรกฎาคมนี้แล้ว ยังมีกระแสข่าวออกมาอีกว่าทางกลุ่มผู้สนับสนุนพ.ต.ท.ทักษิณ เตรียมจะทำพิธี หงายบาตร แก้กรรมแก้เคล็ดให้แก่อดีตนายกรัฐมนตรี จากเมื่อคราวที่พระธรรมวิสุทธิมงคล หรือ หลวงตามหาบัว ญาณสัมปันโน และนายสนธิ ลิ้มทองกุล แกนนำกลุ่มพันธมิตรประชาชนเพื่อประชาธิปไตย พร้อมด้วยพระสงฆ์วัดป่าจำนวนหนึ่ง เคยทำพิธี คว่ำบาตร พ.ต.ท.ทักษิณถึง 3 ครั้ง ในการต่อต้านการแต่งตั้งสมเด็จพระพุฒาจารย์ (เกี่ยว อุปเสโณ) เจ้าอาวาสวัดสระเกศราชวรมหาวิหาร เป็นผู้ปฏิบัติหน้าที่แทนสมเด็จพระสังฆราช

ไม่ใช่เพียงแต่จะมีความข้องเกี่ยวกับประเด็นความขัดแย้งทางด้านการเบางคนยังตั้งข้อสังเกตไปถึงขนาดว่า การทำพิธี คว่ำบาตร-หงายบาตร อาจเป็นการทำพิธีกรรมแก้กันระหว่างพระสงฆ์สายธรรมยุตกับมหานิกาย นั่นคือหลวงตามหาบัว ญาณสัมปันโน เป็นพระสงฆ์สายธรรมยุต ซึ่งเป็นที่เคารพของกลุ่มพันธมิตรประชาชนเพื่อประชาธิปไตย ขณะที่วัดสระเกศเป็นวัดฝ่ายมหานิกาย ซึ่งคนในตระกูลชินวัตรให้ความเคารพมาอย่างยาวนาน ดังนั้นการทำพิธีหงายบาตรจึงยังมีเรื่องของความแตกต่างระหว่างธรรมยุตกับมหานิกายเข้ามาเกี่ยวข้องด้วย

แม้จนถึงขณะนี้ ยังไม่มีใครสามารถระบุได้อย่างชัดเจนว่า คำว่า คว่ำบาตร-หงายบาตร นั้นมีความหมายในเชิงพิธีกรรมหรือไสยศาสตร์จริงหรือไม่ อย่างไรก็ตาม ทั้งสองคำดังกล่าวกลับมีความหมายในเชิงพุทธศาสนา ดังที่พระธรรมกิตติวงศ์ เคยระบุไว้ในหนังสือ ภาษาธรรม ว่า

คว่ำบาตร หมายถึง การที่พระสงฆ์พร้อมใจกันทำสังฆกรรมสวดประกาศลงโทษคฤหัสถ์ผู้คิดร้ายต่อพระพุทธศาสนาหรือพระสงฆ์เพื่อให้รู้สึกตัวและเข็ดหลาบ วิธีลงโทษคือไม่คบหา ไม่พูดคุยด้วย และไม่รับอาหารบิณฑบาต โดยอาการเหมือนคว่ำบาตรเสีย ไม่ยอมเปิดบาตรรับอาหารจากผู้นั้น วิธีการเช่นนี้สม่อนถือว่าเป็นการลงโทษที่รุนแรงสำหรับผู้ที่เป็นพุทธมามกะ ทำให้ผู้นั้นได้รับความเดือดร้อนมากเพราะไม่ได้ทำบุญใส่บาตรพระ เป็นการขาดโอกาสที่จะได้สร้างบุญบารมี

โดยการ คว่ำบาตร ครั้งแรกในทางพุทธศาสนา เกิดขึ้นเมื่อครั้งที่ เจ้าวัฑฒลิจฉวี กล่าวให้ร้าย พระทัพพมัลลบุตร ว่าเป็นชู้กับภรรยาของตน เมื่อคณะสงฆ์สอบสวนแล้วพบว่าเหตุดังกล่าวไม่เป็นความจริง จึงประกาศคว่ำบาตรเจ้าวัฑฒลิจฉวี

ส่วน หงายบาตร หมายถึง การที่พระสงฆ์พร้อมใจกันทำสังฆกรรมประกาศยกโทษให้แก่ผู้ที่ถูกคว่ำบาตร หลังจากผู้นั้นรู้สำนึกและยอมขอโทษพระสงฆ์ พร้อมทั้งปฏิญาณว่าจะไม่ประพฤติเช่นนั้นอีก

อย่างไรก็ตาม จนถึงบัดนี้ ดูเหมือนยังคงไม่มีใครแน่ใจว่า การ หงายบาตร ที่อาจเกิดขึ้นในวันจัดงานฉลองแซยิดให้พ.ต.ท.ทักษิณนั้น จะมีความหมายในแง่มุมใดกันแน่

Advertisement Replay Ad
'ทักษิณ' ตรวจสุขภาพ บอกหัวใจแข็งแรงดี ไม่ได้อกหัก

'ทักษิณ' ตรวจสุขภาพ บอกหัวใจแข็งแรงดี ไม่ได้อกหัก

นายกฯ จัดโผครม.เสร็จแล้ว รอทูลเกล้าฯ อุบ รมต.ใหม่กี่คน

นายกฯ จัดโผครม.เสร็จแล้ว รอทูลเกล้าฯ อุบ รมต.ใหม่กี่คน

สะพัด! นายกฯนำรายชื่อครม.ชุดใหม่ ทูลเกล้าฯแล้ว

สะพัด! นายกฯนำรายชื่อครม.ชุดใหม่ ทูลเกล้าฯแล้ว

ประวิตรไม่น้อยใจ ติดโผถูกปรับพ้นครม.ยันปลดล็อคเลือกตั้งท้องถิ่น

ประวิตรไม่น้อยใจ ติดโผถูกปรับพ้นครม.ยันปลดล็อคเลือกตั้งท้องถิ่น

เปิดจดหมายของบิ๊กตู่  กับ 6 ข้อคำถามถึงคนไทย

เปิดจดหมายของบิ๊กตู่ กับ 6 ข้อคำถามถึงคนไทย

ป.ป.ช.ชี้มูลเจ้าหน้าที่กทม. ทุจริตไฟ 39 ล้าน สอบ “สุขุมพันธุ์” ไม่ยับยั้งทุจริตหรือไม่

ป.ป.ช.ชี้มูลเจ้าหน้าที่กทม. ทุจริตไฟ 39 ล้าน สอบ “สุขุมพันธุ์” ไม่ยับยั้งทุจริตหรือไม่

มติ ครม.หยุดปีใหม่ 30 ธ.ค. ถึง 2 ม.ค. แผนสัญจรใต้ 27-28 พ.ย.

มติ ครม.หยุดปีใหม่ 30 ธ.ค. ถึง 2 ม.ค. แผนสัญจรใต้ 27-28 พ.ย.

ประกาศสำนักนายกฯ ยืนยัน พล.อ.ศิริชัย ลาออก

ประกาศสำนักนายกฯ ยืนยัน พล.อ.ศิริชัย ลาออก

“พล.ต.อ.ศรีวราห์”เผยกต.ถอนหนังสือเดินทาง “ยิ่งลักษณ์ ชินวัตร” แล้ว

“พล.ต.อ.ศรีวราห์”เผยกต.ถอนหนังสือเดินทาง “ยิ่งลักษณ์ ชินวัตร” แล้ว

นายกฯสั่งตั้งสำนักงานจัดการทรัพยากรน้ำแห่งชาติ

นายกฯสั่งตั้งสำนักงานจัดการทรัพยากรน้ำแห่งชาติ

นายกฯ ยันยังไม่มีการเก็บประกันสังคมเพิ่ม

นายกฯ ยันยังไม่มีการเก็บประกันสังคมเพิ่ม

นครบาลให้ออกจากราชการ! ตำรวจพายิ่งลักษณ์หนีชายแดน

นครบาลให้ออกจากราชการ! ตำรวจพายิ่งลักษณ์หนีชายแดน

“ประยุทธ์” ส่งสารยินดี “อาเบะ” ชนะการเลือกตั้ง

“ประยุทธ์” ส่งสารยินดี “อาเบะ” ชนะการเลือกตั้ง

รัฐบาลปฏิเสธสั่งทุบทำลายเทวรูปภายในวัด ชี้เป็นดุลพินิจคณะสงฆ์

รัฐบาลปฏิเสธสั่งทุบทำลายเทวรูปภายในวัด ชี้เป็นดุลพินิจคณะสงฆ์

ทบ.ชี้แจงใช้งบ 15 ล้าน สร้างห้องน้ำ-ร้านค้าในอุทยานราชภักดิ์

ทบ.ชี้แจงใช้งบ 15 ล้าน สร้างห้องน้ำ-ร้านค้าในอุทยานราชภักดิ์

“มาร์ค ซักเคอร์เบิร์ก” นัดพบ “ลุงตู่” 30 ต.ค.นี้

“มาร์ค ซักเคอร์เบิร์ก” นัดพบ “ลุงตู่” 30 ต.ค.นี้

'สุดารัตน์' น้ำตาคลอ ปัดขึ้นรถหาเสียงแฝงการเมือง

'สุดารัตน์' น้ำตาคลอ ปัดขึ้นรถหาเสียงแฝงการเมือง

"บิ๊กตู่" ย้ำเอาอยู่ ไม่เกิดน้ำท่วมใหญ่เหมือนปี 54

"บิ๊กตู่" ย้ำเอาอยู่ ไม่เกิดน้ำท่วมใหญ่เหมือนปี 54

“ชัยฤทธิ์” รับทราบข้อหาผิดวินัยร้ายแรง คดีพา “ยิ่งลักษณ์” หนี

“ชัยฤทธิ์” รับทราบข้อหาผิดวินัยร้ายแรง คดีพา “ยิ่งลักษณ์” หนี

นายกฯ เผย มิ.ย.61 ประกาศวันเลือกตั้ง คาดจัดได้พ.ย.61

นายกฯ เผย มิ.ย.61 ประกาศวันเลือกตั้ง คาดจัดได้พ.ย.61

ส่งอีเมล์ให้เพื่อน

ส่งให้เพื่อนหลายคนใส่ “,” (ส่งพร้อมกันมากสุด 50 อีเมล์)

ส่งอีเมล์