เครื่องปั้นดินเผาบ้านเชียง

เครื่องปั้นดินเผาบ้านเชียง

ในการจัดทำสิ่งบ่งชี้หรือสินค้าทางภูมิศาสตร์ของไทย (Geographical Indication) เรียกกันย่อ ๆ ว่า จีไอ ทำแผนกันมาเมื่อ 5-6 ปีที่แล้ว จนถึงขณะนี้ ได้สินค้าที่เป็นสิ่งบ่งชี้ทางภูมิศาสตร์ทั่วประเทศจำนวน 26 รายการ บางจังหวัดก็ยังไม่มี เพราะกว่าจะได้สินค้าบ่งชี้ทางภูมิศาสตร์นั้น ไม่ใช่ได้กันมาง่าย ๆ ต้องพิสูจน์ให้เห็นกันชัดเจนว่า มีคุณภาพ ตัวสินค้ามาจากแหล่งกำเนิดทางภูมิศาสตร์นั้น ๆ เช่น แชมเปญฝรั่งเศส ชาดาร์จีลิ่งจากอินเดีย

สำหรับเครื่องปั้นดินเผาลายเขียนสี บ้านเชียง อ.หนองหาน จ.อุดรธานี แหล่งอารยธรรมมรดกโลก เมื่อ 5,000 ปีก่อน มีกลุ่มเขียนสีลายบ้านเชียง ทำเครื่องปั้นดินเผาทั้งของใหม่และทำเลียนแบบของเก่า ฝีมือชาวบ้านเชียงที่รวมกลุ่มกันแต่งแต้มลวดลายเขียนสีบ้านเชียงให้คงอยู่ในรูปแบบของที่ระลึก ของแต่งบ้าน จนได้เป็นหนึ่งในสินค้าบ่งชี้ทางภูมิศาสตร์ เครื่องปั้นดินเผา บ้านเชียง พอตเตอรี่ นอกเหนือไปจากภูมิปัญญาโอทอป

คุณตาเสริม ธำรงรัตน์ ปัจจุบัน เป็นประธานที่ปรึกษากลุ่มเครื่องปั้นดินเผาบ้านเชียงและของที่ระลึก ประเภทศิลปะประดิษฐ์ เล่าให้ฟังว่า ลายเขียนของบ้านเชียงนั้นจะมี 2 ลายคือ ลายตะขอและลายก้นหอย สีที่วาดลวดลายบนเครื่องปั้นดินเผาบ้าน เชียง เดิมนั้นเป็นสีจากดินสีแดงที่อยู่ลึกลงไปใต้ดินประมาณ 3-4 เมตร เอามาละลายน้ำและผสมกาว แต่ในยุคปัจจุบันเทคโนโลยีการผลิตสีฝุ่นมีความก้าวหน้าไปมากจึงใช้สีฝุ่นที่ใช้ผสมลงในซีเมนต์แทนสีจากดิน ก็ได้คุณภาพสีออกมาไม่แพ้กัน

เสน่ห์ของเครื่องปั้นดินเผาบ้านเชียง อยู่ที่การเขียนลายโดยไม่ร่างเส้นเอาไว้ก่อน หรือฟรีแฮนด์ ผู้วาดลายจะมีเพียงพู่กันและสีลากเส้นลายตะขอและลายก้นหอย

ดินเหนียวที่ใช้ปั้นนั้น ก็เป็นดินเหนียวสีดำจากแหล่งดินในสกลนคร เอามาผสมกับหัวเชื้อ ปั้นขึ้นรูปแล้วเผาให้สุก จึงนำมาเขียนสี กลุ่มเครื่องปั้นดินเผาฯ ยังใช้เทคนิคการปั้นทั้งแบบใช้มือและใช้เครื่อง เพื่ออนุรักษ์การปั้นแบบดั้งเดิมเอาไว้ ระยะเวลาเผาหากเป็นใบเล็กก็ใช้นานประมาณครึ่งวัน ใบใหญ่ก็เต็มวัน กรรมวิธีการเผาก็ยังเป็นแบบโบราณ ใช้ไม้และฟางข้าวเป็นเชื้อเพลิง

ชาวบ้านเชียงมีเรื่องตลกเล่าให้แขกมาเยือนฟังว่า ไม่ต้องกลัวว่า ของทำเลียนแบบของเก่าหรือทำเหมือนใหม่จะโดนจับ เพราะเดี๋ยวนี้เจ้าหน้าที่ตำรวจในจังหวัดรู้แล้วว่า ไม่ใช่ของเก่าแต่เป็นของทำเลียนแบบ ทางกลุ่มจะมีใบรับรองให้ว่าเป็นของทำเลียนแบบ หรือของปลอมแท้ๆ ไว้ให้ ราคาขายมีตั้งแต่ 10 บาทไปจนถึงสองหมื่นบาท

วิธีสังเกตของเก่าของใหม่บ้านเชียงนั้น คุณตาเสริมมีเคล็ดลับก็คือ ของเก่าแท้ ๆ ลวดลายจะไม่ละเอียดเหมือนของใหม่ เนื่องจากผ่านกาลเวลามาเนิ่นนาน แต่ของใหม่จะสวยมีลวดลายชัดเจน

นายมงคล สุระสัจจะ อธิบดีกรมการพัฒนาชุมชน กล่าวว่า ภาครัฐได้พยายามเข้าช่วยพัฒนาคุณภาพของงานหัตถกรรมในท้องถิ่นให้มีคุณภาพ ตรงกับความต้องการของตลาด ผ่านโครงการโอทอป หรือหนึ่งตำบลหนึ่งผลิตภัณฑ์ ในอุดรธานี นอกจากกลุ่มงานเขียนสีบ้านเชียง ก็ยังมีกลุ่มผ้ามัดหมี่ย้อมครามพิบูลย์รักษ์ ที่ใช้เทคโนโลยีสมัยใหม่เข้ามาช่วยเสริมฝีมือชาวบ้านทั้งการทอ การย้อม ซึ่งในกลางปี 2553 จะมีโอทอปมิดเยียร์ ให้ชาวบ้านจากทั่วประเทศนำผลิตภัณฑ์ในท้องถิ่นมาจำหน่าย และปีนี้จะเปิดคัดสรรลงทะเบียนสินค้าโอทอปด้วย

ในโลกปัจจุบัน เราปฏิเสธไม่ได้แล้วว่า เทคโนโลยีเข้ามามีส่วนเกี่ยวข้องกับการดำรงชีวิตประจำวัน การทำธุรกิจ สิ่งที่ดีที่สุดก็คือ การอนุรักษ์และการพัฒนาต้องทำควบคู่กันไป เพื่อให้คนได้อยู่ในถิ่นเกิด มีงานทำและมีความสุขตามอัตภาพกันทั้งปี.

ปรารถนา ฉายประเสริฐ

prathana.chai@gmail.com

Advertisement Replay Ad
อ.เฉลิมชัย ฉุนขาด แจงปมพูดกระทืบรุ่นพี่รับน้องอุจาด

อ.เฉลิมชัย ฉุนขาด แจงปมพูดกระทืบรุ่นพี่รับน้องอุจาด

เหยื่อแก๊สกระป๋องร้านปิ้งย่างระเบิด ไม่พอใจเงินเยียวยาคู่กรณี-คดีไม่คืบ

เหยื่อแก๊สกระป๋องร้านปิ้งย่างระเบิด ไม่พอใจเงินเยียวยาคู่กรณี-คดีไม่คืบ

แห่ชื่นชม ทหารทำ CPR ช่วยชีวิตหมาน้อยจมน้ำ

แห่ชื่นชม ทหารทำ CPR ช่วยชีวิตหมาน้อยจมน้ำ

5 พฤติกรรมทำง่ายแถมยังได้กระตุ้นต่อมความเกื้อกูล

5 พฤติกรรมทำง่ายแถมยังได้กระตุ้นต่อมความเกื้อกูล

ขอเชิญชวนคนไทยใส่สายข้อมือสีเหลือง  "จะเป็นลูกที่ดีของพ่อตลอดไป I Love My Father"

ขอเชิญชวนคนไทยใส่สายข้อมือสีเหลือง "จะเป็นลูกที่ดีของพ่อตลอดไป I Love My Father"

เตือนภัย!! ผู้ต้องหาหนีคดีข่มขืนเด็กในสหรัฐ มาเป็นครูไทย

เตือนภัย!! ผู้ต้องหาหนีคดีข่มขืนเด็กในสหรัฐ มาเป็นครูไทย

สาวใหญ่แจ้งความ ค้างค่าไดร์ผม 70 บาท ถูกช่างเสริมสวยโพสต์ประจาน

สาวใหญ่แจ้งความ ค้างค่าไดร์ผม 70 บาท ถูกช่างเสริมสวยโพสต์ประจาน

ตั้งสติ! อ.เจษฎา ยัน 23 กันยายน "วันสิ้นโลก" ไม่เป็นจริง

ตั้งสติ! อ.เจษฎา ยัน 23 กันยายน "วันสิ้นโลก" ไม่เป็นจริง

ย้อนดูเส้นทางหนีทุน หมอดลฤดี ไม่มี หนี ไม่จ่าย

ย้อนดูเส้นทางหนีทุน หมอดลฤดี ไม่มี หนี ไม่จ่าย

เสี่ยทำทองคำ 20 บาทตกเขื่อน งมหา 6 วันเจอจมน้ำลึก 70 เมตร

เสี่ยทำทองคำ 20 บาทตกเขื่อน งมหา 6 วันเจอจมน้ำลึก 70 เมตร

โครงการดีๆอย่าง มอคโคน่า เปลี่ยน กาก เป็น Good

โครงการดีๆอย่าง มอคโคน่า เปลี่ยน กาก เป็น Good

นายกฯ บวงสรวงราชรถพระยานมาศ พระราชพิธีถวายพระเพลิง

นายกฯ บวงสรวงราชรถพระยานมาศ พระราชพิธีถวายพระเพลิง

สำนักพระราชวังแจ้งปิดเข้าชมพระบรมมหาราชวัง 1-29 ต.ค.

สำนักพระราชวังแจ้งปิดเข้าชมพระบรมมหาราชวัง 1-29 ต.ค.

อ้าว!! ตำรวจจราจรสอบตกเพียบ เจอห้ามเขียนใบสั่ง

อ้าว!! ตำรวจจราจรสอบตกเพียบ เจอห้ามเขียนใบสั่ง

กัปตันไลอ้อนแอร์ แจงเป็นข้อๆ ไม่มีใครอยากให้เกิดเหตุขัดข้อง

กัปตันไลอ้อนแอร์ แจงเป็นข้อๆ ไม่มีใครอยากให้เกิดเหตุขัดข้อง

ตำรวจแจงขู่วางระเบิดเครื่องบินที่สุวรรณภูมิ แค่สื่อสารผิดพลาด

ตำรวจแจงขู่วางระเบิดเครื่องบินที่สุวรรณภูมิ แค่สื่อสารผิดพลาด

ไทยไลอ้อนแอร์ ชี้แจงแล้ว! ปมเครื่องบินขัดข้อง หน้ากากไร้ออกซิเจน

ไทยไลอ้อนแอร์ ชี้แจงแล้ว! ปมเครื่องบินขัดข้อง หน้ากากไร้ออกซิเจน

ชื่นชม! พนักงานเก็บขยะน้ำใจงาม เก็บเงิน 2 แสน ส่งตำรวจคืนเจ้าของ

ชื่นชม! พนักงานเก็บขยะน้ำใจงาม เก็บเงิน 2 แสน ส่งตำรวจคืนเจ้าของ

เอมี่ อาเมเรีย โทรหาแม่ขอพัดลม แฟนคลับช่วยส่งข้าวในคุก

เอมี่ อาเมเรีย โทรหาแม่ขอพัดลม แฟนคลับช่วยส่งข้าวในคุก

มรสุมชีวิตแม่ลูกด่าตำรวจ “ขายของไม่ได้” อยากขอโทษแต่คู่กรณีไม่ยอม

มรสุมชีวิตแม่ลูกด่าตำรวจ “ขายของไม่ได้” อยากขอโทษแต่คู่กรณีไม่ยอม

ส่งอีเมล์ให้เพื่อน

ส่งให้เพื่อนหลายคนใส่ “,” (ส่งพร้อมกันมากสุด 50 อีเมล์)

ส่งอีเมล์