เครื่องปั้นดินเผาบ้านเชียง

เครื่องปั้นดินเผาบ้านเชียง

ในการจัดทำสิ่งบ่งชี้หรือสินค้าทางภูมิศาสตร์ของไทย (Geographical Indication) เรียกกันย่อ ๆ ว่า จีไอ ทำแผนกันมาเมื่อ 5-6 ปีที่แล้ว จนถึงขณะนี้ ได้สินค้าที่เป็นสิ่งบ่งชี้ทางภูมิศาสตร์ทั่วประเทศจำนวน 26 รายการ บางจังหวัดก็ยังไม่มี เพราะกว่าจะได้สินค้าบ่งชี้ทางภูมิศาสตร์นั้น ไม่ใช่ได้กันมาง่าย ๆ ต้องพิสูจน์ให้เห็นกันชัดเจนว่า มีคุณภาพ ตัวสินค้ามาจากแหล่งกำเนิดทางภูมิศาสตร์นั้น ๆ เช่น แชมเปญฝรั่งเศส ชาดาร์จีลิ่งจากอินเดีย

สำหรับเครื่องปั้นดินเผาลายเขียนสี บ้านเชียง อ.หนองหาน จ.อุดรธานี แหล่งอารยธรรมมรดกโลก เมื่อ 5,000 ปีก่อน มีกลุ่มเขียนสีลายบ้านเชียง ทำเครื่องปั้นดินเผาทั้งของใหม่และทำเลียนแบบของเก่า ฝีมือชาวบ้านเชียงที่รวมกลุ่มกันแต่งแต้มลวดลายเขียนสีบ้านเชียงให้คงอยู่ในรูปแบบของที่ระลึก ของแต่งบ้าน จนได้เป็นหนึ่งในสินค้าบ่งชี้ทางภูมิศาสตร์ เครื่องปั้นดินเผา บ้านเชียง พอตเตอรี่ นอกเหนือไปจากภูมิปัญญาโอทอป

คุณตาเสริม ธำรงรัตน์ ปัจจุบัน เป็นประธานที่ปรึกษากลุ่มเครื่องปั้นดินเผาบ้านเชียงและของที่ระลึก ประเภทศิลปะประดิษฐ์ เล่าให้ฟังว่า ลายเขียนของบ้านเชียงนั้นจะมี 2 ลายคือ ลายตะขอและลายก้นหอย สีที่วาดลวดลายบนเครื่องปั้นดินเผาบ้าน เชียง เดิมนั้นเป็นสีจากดินสีแดงที่อยู่ลึกลงไปใต้ดินประมาณ 3-4 เมตร เอามาละลายน้ำและผสมกาว แต่ในยุคปัจจุบันเทคโนโลยีการผลิตสีฝุ่นมีความก้าวหน้าไปมากจึงใช้สีฝุ่นที่ใช้ผสมลงในซีเมนต์แทนสีจากดิน ก็ได้คุณภาพสีออกมาไม่แพ้กัน

เสน่ห์ของเครื่องปั้นดินเผาบ้านเชียง อยู่ที่การเขียนลายโดยไม่ร่างเส้นเอาไว้ก่อน หรือฟรีแฮนด์ ผู้วาดลายจะมีเพียงพู่กันและสีลากเส้นลายตะขอและลายก้นหอย

ดินเหนียวที่ใช้ปั้นนั้น ก็เป็นดินเหนียวสีดำจากแหล่งดินในสกลนคร เอามาผสมกับหัวเชื้อ ปั้นขึ้นรูปแล้วเผาให้สุก จึงนำมาเขียนสี กลุ่มเครื่องปั้นดินเผาฯ ยังใช้เทคนิคการปั้นทั้งแบบใช้มือและใช้เครื่อง เพื่ออนุรักษ์การปั้นแบบดั้งเดิมเอาไว้ ระยะเวลาเผาหากเป็นใบเล็กก็ใช้นานประมาณครึ่งวัน ใบใหญ่ก็เต็มวัน กรรมวิธีการเผาก็ยังเป็นแบบโบราณ ใช้ไม้และฟางข้าวเป็นเชื้อเพลิง

ชาวบ้านเชียงมีเรื่องตลกเล่าให้แขกมาเยือนฟังว่า ไม่ต้องกลัวว่า ของทำเลียนแบบของเก่าหรือทำเหมือนใหม่จะโดนจับ เพราะเดี๋ยวนี้เจ้าหน้าที่ตำรวจในจังหวัดรู้แล้วว่า ไม่ใช่ของเก่าแต่เป็นของทำเลียนแบบ ทางกลุ่มจะมีใบรับรองให้ว่าเป็นของทำเลียนแบบ หรือของปลอมแท้ๆ ไว้ให้ ราคาขายมีตั้งแต่ 10 บาทไปจนถึงสองหมื่นบาท

วิธีสังเกตของเก่าของใหม่บ้านเชียงนั้น คุณตาเสริมมีเคล็ดลับก็คือ ของเก่าแท้ ๆ ลวดลายจะไม่ละเอียดเหมือนของใหม่ เนื่องจากผ่านกาลเวลามาเนิ่นนาน แต่ของใหม่จะสวยมีลวดลายชัดเจน

นายมงคล สุระสัจจะ อธิบดีกรมการพัฒนาชุมชน กล่าวว่า ภาครัฐได้พยายามเข้าช่วยพัฒนาคุณภาพของงานหัตถกรรมในท้องถิ่นให้มีคุณภาพ ตรงกับความต้องการของตลาด ผ่านโครงการโอทอป หรือหนึ่งตำบลหนึ่งผลิตภัณฑ์ ในอุดรธานี นอกจากกลุ่มงานเขียนสีบ้านเชียง ก็ยังมีกลุ่มผ้ามัดหมี่ย้อมครามพิบูลย์รักษ์ ที่ใช้เทคโนโลยีสมัยใหม่เข้ามาช่วยเสริมฝีมือชาวบ้านทั้งการทอ การย้อม ซึ่งในกลางปี 2553 จะมีโอทอปมิดเยียร์ ให้ชาวบ้านจากทั่วประเทศนำผลิตภัณฑ์ในท้องถิ่นมาจำหน่าย และปีนี้จะเปิดคัดสรรลงทะเบียนสินค้าโอทอปด้วย

ในโลกปัจจุบัน เราปฏิเสธไม่ได้แล้วว่า เทคโนโลยีเข้ามามีส่วนเกี่ยวข้องกับการดำรงชีวิตประจำวัน การทำธุรกิจ สิ่งที่ดีที่สุดก็คือ การอนุรักษ์และการพัฒนาต้องทำควบคู่กันไป เพื่อให้คนได้อยู่ในถิ่นเกิด มีงานทำและมีความสุขตามอัตภาพกันทั้งปี.

ปรารถนา ฉายประเสริฐ

prathana.chai@gmail.com
น่ากลัว! หนุ่มยืนช่วยตัวเอง ด.ญ.เดินผ่านเรียกมาหอมแก้ม

น่ากลัว! หนุ่มยืนช่วยตัวเอง ด.ญ.เดินผ่านเรียกมาหอมแก้ม

อุตุฯออกประกาศไทยอากาศแปรปรวนฉบับ12

อุตุฯออกประกาศไทยอากาศแปรปรวนฉบับ12

“ธรรมกาย” วอนหยุดควบคุมสัญญาณโทรศัพท์มือถือ-อินเตอร์เน็ต

“ธรรมกาย” วอนหยุดควบคุมสัญญาณโทรศัพท์มือถือ-อินเตอร์เน็ต

อุตุออกประกาศฉ.11เรื่องอากาศแปรปรวนบริเวณประเทศไทย

อุตุออกประกาศฉ.11เรื่องอากาศแปรปรวนบริเวณประเทศไทย

ดอนเมืองโทลล์เวย์พร้อมลุยต่อปีที่2ตอกย้ำความสำเร็จ

ดอนเมืองโทลล์เวย์พร้อมลุยต่อปีที่2ตอกย้ำความสำเร็จ

กราบที่หัวใจทีมกู้ชีพ รพ.สุรินทร์ ลุยคันนาช่วยชีวิตผู้ป่วยชักเกร็ง

กราบที่หัวใจทีมกู้ชีพ รพ.สุรินทร์ ลุยคันนาช่วยชีวิตผู้ป่วยชักเกร็ง

สรุปตัวเลขปชช.กราบพระบรมศพ23ก.พ.จำนวน30,760คน

สรุปตัวเลขปชช.กราบพระบรมศพ23ก.พ.จำนวน30,760คน

บริษัทจอห์นสัน แอนด์ จอห์นสัน (ไทย) จำกัด ได้รับการคัดเลือกจากคณะกรรมการอาหารและยา (อย.)

บริษัทจอห์นสัน แอนด์ จอห์นสัน (ไทย) จำกัด ได้รับการคัดเลือกจากคณะกรรมการอาหารและยา (อย.)

ปชช.ต่อแถวกราบพระบรมศพแน่น-เข้มจุดคัดกรอง

ปชช.ต่อแถวกราบพระบรมศพแน่น-เข้มจุดคัดกรอง

พัทลุง,จันทบุรี,ประจวบคีรีขันธุ์กราบพระบรมศพ

พัทลุง,จันทบุรี,ประจวบคีรีขันธุ์กราบพระบรมศพ

เหนืออีสานเย็นลงฝนฟ้าคะนองลมแรงใต้ตกหนักบางแห่ง

เหนืออีสานเย็นลงฝนฟ้าคะนองลมแรงใต้ตกหนักบางแห่ง

รู้ตัวแล้ว แท็กซี่ชี้หน้าด่ากราด อ้างมิเตอร์เสียขอคิดราคาเหมา

รู้ตัวแล้ว แท็กซี่ชี้หน้าด่ากราด อ้างมิเตอร์เสียขอคิดราคาเหมา

อุตุฯออกประกาศไทยอากาศแปรปรวนฉบับ8

อุตุฯออกประกาศไทยอากาศแปรปรวนฉบับ8

จิตแพทย์ชื่อดังไม่ขำ ลูกเสือโดนเพื่อนแชะภาพแกล้งขณะหลับ

จิตแพทย์ชื่อดังไม่ขำ ลูกเสือโดนเพื่อนแชะภาพแกล้งขณะหลับ

อุตุฯออกประกาศไทยอากาศแปรปรวนฉบับ7

อุตุฯออกประกาศไทยอากาศแปรปรวนฉบับ7

พิธียกเสาเอกพระเมรุมาศ27ก.พ.นายกฯประธาน

พิธียกเสาเอกพระเมรุมาศ27ก.พ.นายกฯประธาน

ดราม่า! หิ้วโดนัท 12 ชิ้น ทำเด็ก ม.4 โรงเรียนสตรีชื่อดัง เซ็นใบลาออก

ดราม่า! หิ้วโดนัท 12 ชิ้น ทำเด็ก ม.4 โรงเรียนสตรีชื่อดัง เซ็นใบลาออก

เตือนภัยมิฉาชีพหลอกสับเปลี่ยน จากเบียร์เป็นน้ำเปล่า

เตือนภัยมิฉาชีพหลอกสับเปลี่ยน จากเบียร์เป็นน้ำเปล่า

นายกฯ ใช้ ม.44 เด้งบอร์ด-ผู้ว่าฯ การรถไฟแห่งประเทศไทย

นายกฯ ใช้ ม.44 เด้งบอร์ด-ผู้ว่าฯ การรถไฟแห่งประเทศไทย

แชร์ภาพห้องลับธรรมกาย ส่องวงจรปิดทั่ววัดกว่า 200 ตัว

แชร์ภาพห้องลับธรรมกาย ส่องวงจรปิดทั่ววัดกว่า 200 ตัว

ส่งอีเมล์ให้เพื่อน

ส่งให้เพื่อนหลายคนใส่ “,” (ส่งพร้อมกันมากสุด 50 อีเมล์)

ส่งอีเมล์