เครื่องปั้นดินเผาบ้านเชียง

เครื่องปั้นดินเผาบ้านเชียง

ในการจัดทำสิ่งบ่งชี้หรือสินค้าทางภูมิศาสตร์ของไทย (Geographical Indication) เรียกกันย่อ ๆ ว่า จีไอ ทำแผนกันมาเมื่อ 5-6 ปีที่แล้ว จนถึงขณะนี้ ได้สินค้าที่เป็นสิ่งบ่งชี้ทางภูมิศาสตร์ทั่วประเทศจำนวน 26 รายการ บางจังหวัดก็ยังไม่มี เพราะกว่าจะได้สินค้าบ่งชี้ทางภูมิศาสตร์นั้น ไม่ใช่ได้กันมาง่าย ๆ ต้องพิสูจน์ให้เห็นกันชัดเจนว่า มีคุณภาพ ตัวสินค้ามาจากแหล่งกำเนิดทางภูมิศาสตร์นั้น ๆ เช่น แชมเปญฝรั่งเศส ชาดาร์จีลิ่งจากอินเดีย

สำหรับเครื่องปั้นดินเผาลายเขียนสี บ้านเชียง อ.หนองหาน จ.อุดรธานี แหล่งอารยธรรมมรดกโลก เมื่อ 5,000 ปีก่อน มีกลุ่มเขียนสีลายบ้านเชียง ทำเครื่องปั้นดินเผาทั้งของใหม่และทำเลียนแบบของเก่า ฝีมือชาวบ้านเชียงที่รวมกลุ่มกันแต่งแต้มลวดลายเขียนสีบ้านเชียงให้คงอยู่ในรูปแบบของที่ระลึก ของแต่งบ้าน จนได้เป็นหนึ่งในสินค้าบ่งชี้ทางภูมิศาสตร์ เครื่องปั้นดินเผา บ้านเชียง พอตเตอรี่ นอกเหนือไปจากภูมิปัญญาโอทอป

คุณตาเสริม ธำรงรัตน์ ปัจจุบัน เป็นประธานที่ปรึกษากลุ่มเครื่องปั้นดินเผาบ้านเชียงและของที่ระลึก ประเภทศิลปะประดิษฐ์ เล่าให้ฟังว่า ลายเขียนของบ้านเชียงนั้นจะมี 2 ลายคือ ลายตะขอและลายก้นหอย สีที่วาดลวดลายบนเครื่องปั้นดินเผาบ้าน เชียง เดิมนั้นเป็นสีจากดินสีแดงที่อยู่ลึกลงไปใต้ดินประมาณ 3-4 เมตร เอามาละลายน้ำและผสมกาว แต่ในยุคปัจจุบันเทคโนโลยีการผลิตสีฝุ่นมีความก้าวหน้าไปมากจึงใช้สีฝุ่นที่ใช้ผสมลงในซีเมนต์แทนสีจากดิน ก็ได้คุณภาพสีออกมาไม่แพ้กัน

เสน่ห์ของเครื่องปั้นดินเผาบ้านเชียง อยู่ที่การเขียนลายโดยไม่ร่างเส้นเอาไว้ก่อน หรือฟรีแฮนด์ ผู้วาดลายจะมีเพียงพู่กันและสีลากเส้นลายตะขอและลายก้นหอย

ดินเหนียวที่ใช้ปั้นนั้น ก็เป็นดินเหนียวสีดำจากแหล่งดินในสกลนคร เอามาผสมกับหัวเชื้อ ปั้นขึ้นรูปแล้วเผาให้สุก จึงนำมาเขียนสี กลุ่มเครื่องปั้นดินเผาฯ ยังใช้เทคนิคการปั้นทั้งแบบใช้มือและใช้เครื่อง เพื่ออนุรักษ์การปั้นแบบดั้งเดิมเอาไว้ ระยะเวลาเผาหากเป็นใบเล็กก็ใช้นานประมาณครึ่งวัน ใบใหญ่ก็เต็มวัน กรรมวิธีการเผาก็ยังเป็นแบบโบราณ ใช้ไม้และฟางข้าวเป็นเชื้อเพลิง

ชาวบ้านเชียงมีเรื่องตลกเล่าให้แขกมาเยือนฟังว่า ไม่ต้องกลัวว่า ของทำเลียนแบบของเก่าหรือทำเหมือนใหม่จะโดนจับ เพราะเดี๋ยวนี้เจ้าหน้าที่ตำรวจในจังหวัดรู้แล้วว่า ไม่ใช่ของเก่าแต่เป็นของทำเลียนแบบ ทางกลุ่มจะมีใบรับรองให้ว่าเป็นของทำเลียนแบบ หรือของปลอมแท้ๆ ไว้ให้ ราคาขายมีตั้งแต่ 10 บาทไปจนถึงสองหมื่นบาท

วิธีสังเกตของเก่าของใหม่บ้านเชียงนั้น คุณตาเสริมมีเคล็ดลับก็คือ ของเก่าแท้ ๆ ลวดลายจะไม่ละเอียดเหมือนของใหม่ เนื่องจากผ่านกาลเวลามาเนิ่นนาน แต่ของใหม่จะสวยมีลวดลายชัดเจน

นายมงคล สุระสัจจะ อธิบดีกรมการพัฒนาชุมชน กล่าวว่า ภาครัฐได้พยายามเข้าช่วยพัฒนาคุณภาพของงานหัตถกรรมในท้องถิ่นให้มีคุณภาพ ตรงกับความต้องการของตลาด ผ่านโครงการโอทอป หรือหนึ่งตำบลหนึ่งผลิตภัณฑ์ ในอุดรธานี นอกจากกลุ่มงานเขียนสีบ้านเชียง ก็ยังมีกลุ่มผ้ามัดหมี่ย้อมครามพิบูลย์รักษ์ ที่ใช้เทคโนโลยีสมัยใหม่เข้ามาช่วยเสริมฝีมือชาวบ้านทั้งการทอ การย้อม ซึ่งในกลางปี 2553 จะมีโอทอปมิดเยียร์ ให้ชาวบ้านจากทั่วประเทศนำผลิตภัณฑ์ในท้องถิ่นมาจำหน่าย และปีนี้จะเปิดคัดสรรลงทะเบียนสินค้าโอทอปด้วย

ในโลกปัจจุบัน เราปฏิเสธไม่ได้แล้วว่า เทคโนโลยีเข้ามามีส่วนเกี่ยวข้องกับการดำรงชีวิตประจำวัน การทำธุรกิจ สิ่งที่ดีที่สุดก็คือ การอนุรักษ์และการพัฒนาต้องทำควบคู่กันไป เพื่อให้คนได้อยู่ในถิ่นเกิด มีงานทำและมีความสุขตามอัตภาพกันทั้งปี.

ปรารถนา ฉายประเสริฐ

prathana.chai@gmail.com
ปชช.ใช้บริการยืมเสื้อผ้าสีดำเข้ากราบพระบรมศพ

ปชช.ใช้บริการยืมเสื้อผ้าสีดำเข้ากราบพระบรมศพ

ปชช.ยังรอคิวเข้ากราบถวายบังคมพระบรมศพจำนวนมาก

ปชช.ยังรอคิวเข้ากราบถวายบังคมพระบรมศพจำนวนมาก

จิตอาสานำมันเทศญี่ปุ่นแจกปชช.สนามหลวง400กก.

จิตอาสานำมันเทศญี่ปุ่นแจกปชช.สนามหลวง400กก.

สธ.เร่งส่งยา1.2แสนชุดช่วยปชช.น้ำท่วมภาคใต้แล้ว

สธ.เร่งส่งยา1.2แสนชุดช่วยปชช.น้ำท่วมภาคใต้แล้ว

แชร์ภาพหมาเดินช็อปร้านดัง ชาวเน็ตหนุนให้เรียกค่าเสียหาย

แชร์ภาพหมาเดินช็อปร้านดัง ชาวเน็ตหนุนให้เรียกค่าเสียหาย

วิจารณ์สนั่น!  แท็กซี่เลือดร้อน ใช้ท่อนเหล็กทุบตีหนุ่มขับมินิฯสีแดงกลางถนน     .

วิจารณ์สนั่น! แท็กซี่เลือดร้อน ใช้ท่อนเหล็กทุบตีหนุ่มขับมินิฯสีแดงกลางถนน .

ภาคใต้ฝนเริ่มลดลงตกหนักบางแห่ง-เฝ้าระวัง

ภาคใต้ฝนเริ่มลดลงตกหนักบางแห่ง-เฝ้าระวัง

เหยื่อร้อง! คลินิกมือสอง หลอกทำศัลกรรมด้วยหมอปลอม จนหน้าเจ็บ

เหยื่อร้อง! คลินิกมือสอง หลอกทำศัลกรรมด้วยหมอปลอม จนหน้าเจ็บ

สธ.เตือนปชช.พื้นที่น้ำท่วมระวังจมน้ำไฟฟ้าดูด

สธ.เตือนปชช.พื้นที่น้ำท่วมระวังจมน้ำไฟฟ้าดูด

ศูนย์อุตุใต้ตอ.เตือนฝนตกหนักคลื่นลมแรงฉบับ26

ศูนย์อุตุใต้ตอ.เตือนฝนตกหนักคลื่นลมแรงฉบับ26

สธ.เดินหน้าโครงการพระราชดำริแหลมผักเบี้ย

สธ.เดินหน้าโครงการพระราชดำริแหลมผักเบี้ย

ดราม่าจากกิ่วแม่ปาน นทท.แห่ปีนถ่ายวิว ไม่กลัวป้ายเตือน

ดราม่าจากกิ่วแม่ปาน นทท.แห่ปีนถ่ายวิว ไม่กลัวป้ายเตือน

ภาคเอกชนจัดโครงการพาน้องมากราบพ่อ

ภาคเอกชนจัดโครงการพาน้องมากราบพ่อ

ปชช.ทยอยเข้ากราบพระบรมศพต่อเนื่อง

ปชช.ทยอยเข้ากราบพระบรมศพต่อเนื่อง

ปภ.เผยสถานการณ์น้ำท่วมภาคใต้เริ่มคลี่คลาย

ปภ.เผยสถานการณ์น้ำท่วมภาคใต้เริ่มคลี่คลาย

สธ.ประกาศต่อต้านการทุจริตในวันต้านคอร์รัปชั่นสากล

สธ.ประกาศต่อต้านการทุจริตในวันต้านคอร์รัปชั่นสากล

รมว.พม.กำชับช่วยด.ญ.ฝาแฝดถูกแม่ทำร้าย

รมว.พม.กำชับช่วยด.ญ.ฝาแฝดถูกแม่ทำร้าย

ปชช.ทยอยกราบพระบรมศพ-จุดคัดกรองตรวจเข้ม

ปชช.ทยอยกราบพระบรมศพ-จุดคัดกรองตรวจเข้ม

ตามประเด็นฮอตใน รายการเรียงข่าวเล่าเรื่อง 6 ธ.ค.

ตามประเด็นฮอตใน รายการเรียงข่าวเล่าเรื่อง 6 ธ.ค.

ซัมซุง กาแลคซี่ ร่วมกับ B.A.D Young Blood ปั้นครีเอทีฟทีมชาติไทยไปแข่ง Young Lions 2017

ซัมซุง กาแลคซี่ ร่วมกับ B.A.D Young Blood ปั้นครีเอทีฟทีมชาติไทยไปแข่ง Young Lions 2017

ส่งอีเมล์ให้เพื่อน

ส่งให้เพื่อนหลายคนใส่ “,” (ส่งพร้อมกันมากสุด 50 อีเมล์)

ส่งอีเมล์