เครื่องปั้นดินเผาบ้านเชียง

เครื่องปั้นดินเผาบ้านเชียง

ในการจัดทำสิ่งบ่งชี้หรือสินค้าทางภูมิศาสตร์ของไทย (Geographical Indication) เรียกกันย่อ ๆ ว่า จีไอ ทำแผนกันมาเมื่อ 5-6 ปีที่แล้ว จนถึงขณะนี้ ได้สินค้าที่เป็นสิ่งบ่งชี้ทางภูมิศาสตร์ทั่วประเทศจำนวน 26 รายการ บางจังหวัดก็ยังไม่มี เพราะกว่าจะได้สินค้าบ่งชี้ทางภูมิศาสตร์นั้น ไม่ใช่ได้กันมาง่าย ๆ ต้องพิสูจน์ให้เห็นกันชัดเจนว่า มีคุณภาพ ตัวสินค้ามาจากแหล่งกำเนิดทางภูมิศาสตร์นั้น ๆ เช่น แชมเปญฝรั่งเศส ชาดาร์จีลิ่งจากอินเดีย

สำหรับเครื่องปั้นดินเผาลายเขียนสี บ้านเชียง อ.หนองหาน จ.อุดรธานี แหล่งอารยธรรมมรดกโลก เมื่อ 5,000 ปีก่อน มีกลุ่มเขียนสีลายบ้านเชียง ทำเครื่องปั้นดินเผาทั้งของใหม่และทำเลียนแบบของเก่า ฝีมือชาวบ้านเชียงที่รวมกลุ่มกันแต่งแต้มลวดลายเขียนสีบ้านเชียงให้คงอยู่ในรูปแบบของที่ระลึก ของแต่งบ้าน จนได้เป็นหนึ่งในสินค้าบ่งชี้ทางภูมิศาสตร์ เครื่องปั้นดินเผา บ้านเชียง พอตเตอรี่ นอกเหนือไปจากภูมิปัญญาโอทอป

คุณตาเสริม ธำรงรัตน์ ปัจจุบัน เป็นประธานที่ปรึกษากลุ่มเครื่องปั้นดินเผาบ้านเชียงและของที่ระลึก ประเภทศิลปะประดิษฐ์ เล่าให้ฟังว่า ลายเขียนของบ้านเชียงนั้นจะมี 2 ลายคือ ลายตะขอและลายก้นหอย สีที่วาดลวดลายบนเครื่องปั้นดินเผาบ้าน เชียง เดิมนั้นเป็นสีจากดินสีแดงที่อยู่ลึกลงไปใต้ดินประมาณ 3-4 เมตร เอามาละลายน้ำและผสมกาว แต่ในยุคปัจจุบันเทคโนโลยีการผลิตสีฝุ่นมีความก้าวหน้าไปมากจึงใช้สีฝุ่นที่ใช้ผสมลงในซีเมนต์แทนสีจากดิน ก็ได้คุณภาพสีออกมาไม่แพ้กัน

เสน่ห์ของเครื่องปั้นดินเผาบ้านเชียง อยู่ที่การเขียนลายโดยไม่ร่างเส้นเอาไว้ก่อน หรือฟรีแฮนด์ ผู้วาดลายจะมีเพียงพู่กันและสีลากเส้นลายตะขอและลายก้นหอย

ดินเหนียวที่ใช้ปั้นนั้น ก็เป็นดินเหนียวสีดำจากแหล่งดินในสกลนคร เอามาผสมกับหัวเชื้อ ปั้นขึ้นรูปแล้วเผาให้สุก จึงนำมาเขียนสี กลุ่มเครื่องปั้นดินเผาฯ ยังใช้เทคนิคการปั้นทั้งแบบใช้มือและใช้เครื่อง เพื่ออนุรักษ์การปั้นแบบดั้งเดิมเอาไว้ ระยะเวลาเผาหากเป็นใบเล็กก็ใช้นานประมาณครึ่งวัน ใบใหญ่ก็เต็มวัน กรรมวิธีการเผาก็ยังเป็นแบบโบราณ ใช้ไม้และฟางข้าวเป็นเชื้อเพลิง

ชาวบ้านเชียงมีเรื่องตลกเล่าให้แขกมาเยือนฟังว่า ไม่ต้องกลัวว่า ของทำเลียนแบบของเก่าหรือทำเหมือนใหม่จะโดนจับ เพราะเดี๋ยวนี้เจ้าหน้าที่ตำรวจในจังหวัดรู้แล้วว่า ไม่ใช่ของเก่าแต่เป็นของทำเลียนแบบ ทางกลุ่มจะมีใบรับรองให้ว่าเป็นของทำเลียนแบบ หรือของปลอมแท้ๆ ไว้ให้ ราคาขายมีตั้งแต่ 10 บาทไปจนถึงสองหมื่นบาท

วิธีสังเกตของเก่าของใหม่บ้านเชียงนั้น คุณตาเสริมมีเคล็ดลับก็คือ ของเก่าแท้ ๆ ลวดลายจะไม่ละเอียดเหมือนของใหม่ เนื่องจากผ่านกาลเวลามาเนิ่นนาน แต่ของใหม่จะสวยมีลวดลายชัดเจน

นายมงคล สุระสัจจะ อธิบดีกรมการพัฒนาชุมชน กล่าวว่า ภาครัฐได้พยายามเข้าช่วยพัฒนาคุณภาพของงานหัตถกรรมในท้องถิ่นให้มีคุณภาพ ตรงกับความต้องการของตลาด ผ่านโครงการโอทอป หรือหนึ่งตำบลหนึ่งผลิตภัณฑ์ ในอุดรธานี นอกจากกลุ่มงานเขียนสีบ้านเชียง ก็ยังมีกลุ่มผ้ามัดหมี่ย้อมครามพิบูลย์รักษ์ ที่ใช้เทคโนโลยีสมัยใหม่เข้ามาช่วยเสริมฝีมือชาวบ้านทั้งการทอ การย้อม ซึ่งในกลางปี 2553 จะมีโอทอปมิดเยียร์ ให้ชาวบ้านจากทั่วประเทศนำผลิตภัณฑ์ในท้องถิ่นมาจำหน่าย และปีนี้จะเปิดคัดสรรลงทะเบียนสินค้าโอทอปด้วย

ในโลกปัจจุบัน เราปฏิเสธไม่ได้แล้วว่า เทคโนโลยีเข้ามามีส่วนเกี่ยวข้องกับการดำรงชีวิตประจำวัน การทำธุรกิจ สิ่งที่ดีที่สุดก็คือ การอนุรักษ์และการพัฒนาต้องทำควบคู่กันไป เพื่อให้คนได้อยู่ในถิ่นเกิด มีงานทำและมีความสุขตามอัตภาพกันทั้งปี.

ปรารถนา ฉายประเสริฐ

prathana.chai@gmail.com
คุณชายอดัม เตือน เฟซบุ๊กใช้รูปหนุ่มหล่อใส่ชุดทหารอ้างเป็นม.ร.ว.

คุณชายอดัม เตือน เฟซบุ๊กใช้รูปหนุ่มหล่อใส่ชุดทหารอ้างเป็นม.ร.ว.

ฝนถล่มกรุง น้ำท่วมขังหลายจุด รถติดหนึบ

ฝนถล่มกรุง น้ำท่วมขังหลายจุด รถติดหนึบ

ลามปามหนัก ปลอมเฟซบุ๊กผู้ว่าฯ ราชบุรี แชทขอยืมเงินไปทั่ว

ลามปามหนัก ปลอมเฟซบุ๊กผู้ว่าฯ ราชบุรี แชทขอยืมเงินไปทั่ว

อุตุเตือนเหนือกลางตอ.ใต้มีฝนหนักมากบางพื้นที่

อุตุเตือนเหนือกลางตอ.ใต้มีฝนหนักมากบางพื้นที่

จุฬาราชมนตรีประกาศให้27พ.ค.60 เริ่มเดือนรอมฎอน

จุฬาราชมนตรีประกาศให้27พ.ค.60 เริ่มเดือนรอมฎอน

สภากาชาดไทยจับมือ CP ผลิตหนังสั้น รณรงค์ให้เกิดการบริจาคโลหิต

สภากาชาดไทยจับมือ CP ผลิตหนังสั้น รณรงค์ให้เกิดการบริจาคโลหิต

ชื่นชมวิน จยย.เก็บเช็คเงินสดเงินกว่าล้านคืนเจ้าของ

ชื่นชมวิน จยย.เก็บเช็คเงินสดเงินกว่าล้านคืนเจ้าของ

อุตุฯออกประกาศเตือนฉ.12เรื่องฝนตกหนักไทยตอนบน

อุตุฯออกประกาศเตือนฉ.12เรื่องฝนตกหนักไทยตอนบน

ชาวบ้านสุดทน อัดคลิปสาวใหญ่ทำร้ายชายพิการล้มกองกับพื้น

ชาวบ้านสุดทน อัดคลิปสาวใหญ่ทำร้ายชายพิการล้มกองกับพื้น

วัยรุ่นโมโหแท็กซี่เหยียบน้ำใส่ ใช้หมวกกันน็อคทุบรถ

วัยรุ่นโมโหแท็กซี่เหยียบน้ำใส่ ใช้หมวกกันน็อคทุบรถ

ศึกครั้งนี้ใหญ่ยิ่งนัก! ตุ๊กแก-ตะขาบยักษ์ ใครจะอยู่ใครจะไป

ศึกครั้งนี้ใหญ่ยิ่งนัก! ตุ๊กแก-ตะขาบยักษ์ ใครจะอยู่ใครจะไป

ชาวเน็ตโพสต์ "ผักตบชวา" กองใหญ่ลอยเจ้าพระยา เข้าเมืองกรุง

ชาวเน็ตโพสต์ "ผักตบชวา" กองใหญ่ลอยเจ้าพระยา เข้าเมืองกรุง

เปลี่ยวจัด! โรคจิตขัดจรวดโชว์สาวเชิงสะพานลอย กลางเมืองหลวง

เปลี่ยวจัด! โรคจิตขัดจรวดโชว์สาวเชิงสะพานลอย กลางเมืองหลวง

กสทช.นำร่อง 1 มิ.ย.นี้ 3 จ.ใต้ลงทะเบียนซิมสแกนนิ้วมือ

กสทช.นำร่อง 1 มิ.ย.นี้ 3 จ.ใต้ลงทะเบียนซิมสแกนนิ้วมือ

ผอ.รร.ดังนครราชสีมา ปัดสั่งเปลี่ยนพฤติกรรมเด็กเบี่ยงเบน

ผอ.รร.ดังนครราชสีมา ปัดสั่งเปลี่ยนพฤติกรรมเด็กเบี่ยงเบน

กรมอุตุฯเตือนฉ.11ไทยตอนบนฝนตกหนักมาก

กรมอุตุฯเตือนฉ.11ไทยตอนบนฝนตกหนักมาก

อุตุฯเตือนไทยตอนบนฝนหนักมากบางแห่ง-กทม.80%

อุตุฯเตือนไทยตอนบนฝนหนักมากบางแห่ง-กทม.80%

ผู้ว่าฯกทม.เสียใจ จนท.เสียชีวิตระหว่างเร่งระบายน้ำ

ผู้ว่าฯกทม.เสียใจ จนท.เสียชีวิตระหว่างเร่งระบายน้ำ

เปิดใจ น้องบอส ถือใบจบม.6 ตระเวนถ่ายรูปทั่วโคราช

เปิดใจ น้องบอส ถือใบจบม.6 ตระเวนถ่ายรูปทั่วโคราช

รัชดา-ลาดพร้าวน้ำยังท่วมขังจนท.เร่งช่วยเหลือ

รัชดา-ลาดพร้าวน้ำยังท่วมขังจนท.เร่งช่วยเหลือ

ส่งอีเมล์ให้เพื่อน

ส่งให้เพื่อนหลายคนใส่ “,” (ส่งพร้อมกันมากสุด 50 อีเมล์)

ส่งอีเมล์