กระแสความนิยมในจตุคาม รุกลามอย่างรวดเร็ว จากองค์เทพที่เป็นที่นับหน้าถือตาของชาวนคร (นครศรีธรรมราช) และผู้คนในย่านใกล้เคียง แต่เพียงไม่นานกลับเป็นที่รู้จักของผู้คนทั่วประเทศ คนไทยในต่างประเทศ และชาวต่างประเทศที่เดินทางมาในเมืองไทย

แปลกแต่จริง... เหตุผลหนึ่งที่สำคัญที่ทำให้ความนิยมจตุคาม แพร่ลามอย่างรวดเร็ว ไม่เพียงกระแสปากต่อปาก (Words of mouth) ที่รวดเร็วดั่งสายฟ้าแลบ และยิ่งเป็นคนดังที่มีอิทธิพลต่อสังคม อย่างเช่น ศิลปิน นักแสดง นักการเมือง นักธุรกิจชั้นนำ ต่างให้ความเคารพนับถือ เพียงชั่วไม่กี่เดือน มูลค่าตลาดจตุคามก็พุ่งสูงเป็นตัวเลขกว่า 20,000 ล้านบาท หรือคิดเป็น 0.1-0.2 ของจีดีพีของประเทศเลยทีเดียว

ณ เวลานี้เดินไปแผงเช่าพระ หรือแหล่งพระเครื่องดังๆ ที่ไหนไม่มีให้เช่า จตุคาม แสนเชย... และไม่ต้องดูที่ไหนไกล หยิบหนังสือพิมพ์ฉบับไหน ฉบับนั้นมีโฆษณา จตุคาม เกือบทุกฉบับ

การวิเคราะห์หาเหตุและผล ว่าทำไม กระแสจตุคามฟีเวอร์จึงเกิดขึ้น ด้วย องค์เทพจตุคาม ซึ่งหากพูดในหลักวิชาการตลาด ก็เปรียบเหมือน 1 ผลิตภัณฑ์ที่เกิดและได้รับความนิยม ตาม Product Life Cycle คือช่วงที่ 1 ช่วงเริ่มต้นเติบโต จตุคาม มีชื่อและเป็นที่นิยมในจ.นครศรีธรรมราชมายาวนาน นั่นแสดงว่าไลฟ์ ไซเคิลของจตุคาม ก่อตัวและเติบใหญ่มาช่วงเวลาหนึ่ง ช่วงที่ 2 คือการเติบโต ซึ่งหากจะอธิบายคงจะเข้าใจยาก แต่เพื่อความรวบรัดตัดตอน ก็ดูตัวอย่างตอนนี้ของตลาดจตุคามเลยก็แล้วกัน

ช่วงที่ 3 คือช่วงอิ่มตัว สำหรับในตลาดหรือในผลิตภัณฑ์ตัวใดตัวหนึ่ง ความอิ่มตัวของสินค้ามักไม่ใช่เกิดจากตัวสินค้าเพียงตัวใดตัวหนึ่ง แต่มักจะเกิดจากการช่วงที่ซัพพลายโอเวอร์ดีมานต์ หรือปริมาณสินค้าที่มีมากเกินความต้องการของตลาด นั่นหมายถึงการมีสินค้าที่มียี่ห้อ หรือไม่มียี่ห้อแต่มีปริมาณมากกว่า หรือไม่ตรงกับความต้องการของตลาด ทำให้สินค้านั้นเกินความต้องการของตลาด รวมไปถึงของปลอมที่แทรกเข้ามาตลาดด้วยหวังใช้ความเชื่อและศรัทธาของคนมาล่อลวงทำรายได้ ก็เป็นเหตุหนึ่งที่ทำให้สินค้าหลายตัวก้าวเข้าสู่ภาวะอิ่มตัวเร็วกว่าที่ควรจะเป็น

ช่วงสุดท้ายที่หลายสินค้าไม่ต้องการประสบ คือช่วงคลี่คลาย หรือจะเรียกว่าเป็นช่วงขาลงของสินค้าก็ได้ เพราะนั่นหมายถึงความนิยมที่ลดลง ส่งผลให้สินค้าทั้งที่เป็นของแท้และไม่แท้ไม่ได้รับการตอบสนองจากกลุ่มผู้บริโภคอีกต่อไป จนสุดท้ายก็ต้องอยู่แบบทรงๆ หรือถดถอย จนกระทั่งต้องถอนตัวออกจากตลาดไปในที่สุด

ข้อเขียนนี้เป็นเพียงเสี้ยวหนึ่งของการตลาด ยังมีอีกหลายส่วนที่ จตุคาม เข้าไปมีส่วนร่วมโดยเฉพาะเรื่องของแชลแนลหรือช่องทางการจัดจำหน่าย และการโปรโมชั่น ด้วยการโฆษณา ประชาสัมพันธ์ผ่านสื่อต่างๆ ก็ล้วนส่งผลให้เกิดกระแส จตุคามฟีเวอร์ ทั้งนั้น

การเติบโตอย่างรวดเร็ว คงไม่ใช่เป็นแรงผลักดันให้ Product Life Cycle ของ จตุคาม บรรลุทั้ง 4 ช่วงเวลาอย่างรวดเร็ว....

หมายเหตุ : ข้อเขียนนี้เป็นความเชื่อส่วนบุคคล โปรดใช้วิจารญาณในการอ่าน...