ข่าว การเมือง อาชญากรรม สลากกินแบ่งรัฐบาล สังคม ดารา บันเทิง
 
  ค้นหาข่าว  
 
ร้องทุกข์ ร้องเรียน เว็บบอร์ด
helper end
  หน้าแรกข่าว > การศึกษา > เพชรเมืองช่าง ปูนปั้นศิลปินน้อย
 

เพชรเมืองช่าง ปูนปั้นศิลปินน้อย

โดย ข่าวสด วัน ศุกร์ ที่ 24 สิงหาคม พ.ศ. 2550 04:17 น.
คอลัมน์ สดจากเยาวชน

อัจฉราพรรณ ร้อยเที่ยง

งานศิลปะปูนปั้นถือเป็นสกุลช่างสาขาหนึ่งของเมืองเพชร มีช่างฝีมือสืบทอดกันมาไม่ขาด แม้วันนี้สังคมจะเปลี่ยนไป ให้ความสำคัญกับงานศิลปะน้อยลงกว่าเรื่องกินอยู่ แต่เด็กๆ รุ่นใหม่หลายคนยังคงสนใจและเรียนรู้คุณค่าศิลปะของท้องถิ่น

หลายโรงเรียนในจังหวัดเพชรบุรีมีการเรียนการสอนศิลปะปูนปั้น เพื่อให้เด็กๆ ตระหนักถึงเอกลักษณ์ประจำถิ่น ปูพื้นฐานเรื่องปูนปั้นให้เด็กๆ หากใครสนใจก็จะเรียนเพิ่มเติมต่อยอดความรู้ต่อไป อย่างที่โรงเรียนวัดกุฏิ ต.ท่าแร้ง อ.บ้านแหลม จ.เพชรบุรี เปิดชมรมปูนปั้นเมื่อต้นเทอม แต่ก่อนหน้านี้ทางโรงเรียนนำเรื่องศิลปะปูนปั้นมาบูรณาการการเรียนการสอนนานแล้ว เมื่อเห็นนักเรียนสนใจมากขึ้นจึงเปิดเป็นชมรมขึ้นมา ชื่อว่า ชมรมปูนปั้น ปั้นปูน มีอาจารย์สราญทิพย์ เอมโอษฐ บุตสาวช่างทองร่วง เอมโอษฐ เป็นผู้ดูแลส่งเสริมให้เด็กรับรู้ถึงคุณค่าศิลปะแขนงนี้ และมีครูบุญเจือน เอมโอษฐ ช่างปั้นเมืองเพชรเป็นผู้ถ่ายทอดวิชาให้เด็กๆ ด้วยความเต็มใจ

ปกติมาสอนเด็กๆ ทุกวันพุธ แต่บางครั้งเขาก็ไปเรียนที่บ้านในวันเสาร์ อาทิตย์ เรียนรู้เรื่องปูน เด็กเรียนรู้เร็วอย่างหนึ่งคงเพราะเหมือนได้เล่น และเวลาเด็กเห็นผลงานของครูทองร่วง เขาชอบ มีแรงบันดาลใจ ครูบุญเจือนเล่าด้วยความรู้สึกยินดีที่ได้เป็นผู้ถ่ายทอดงานศิลปะให้ลูกหลาน

เรียนปูนปั้นเบื้องต้น เด็กต้องหัดวาดลวดลายไทยอย่างง่ายให้ได้ก่อน จากนั้นค่อยลองปั้นตามลายที่วาดไว้บนกระดานฉาบปูน ปั้นปูนกับมือ ใช้เกรียงเล็กปาดเป็นรูปทรงให้ตรงกลางนูนขึ้นแล้วค่อยบากเป็นลวดลาย ลายไทยหลายลายต่างสร้างสรรค์มาจากจินตนาการ เลียนแบบธรรมชาติ นำเอาลักษณะเฉพาะของสิ่งต่างๆ พัฒนาจนมาเป็นงานศิลปะ อย่างเช่น ลายประจำยาม ดัดแปลงมาจากดอกจันทร์ ลายกระหนก พัฒนามาจากเปลวไฟ

เบญ ด.ญ.ศศธร มีชัย และ นิว ด.ญ.นลิสา แซ่สือ ชั้นป.6 เรียนปูนปั้นมาไม่กี่เดือนแต่ฝีมือพัฒนารวดเร็ว จับเกรียงบากลวดลายอย่างประณีตและระมัดระวัง ตอนนี้เรียนลายประจำยามก้ามปูอยู่ จะมีพวกลายกระหนกเข้ามาแทรกดอกประจำยาม จึงยากขึ้น แต่ถ้าฝึกบ่อยๆ ฝีมือก็จะดีขึ้นเรื่อยๆ เกิดเป็นลูกหลานเมืองเพชรก็ควรเรียนรู้ศิลปะของเมืองเพชร นิวบอกขณะที่มือปั้นกลีบดอกประจำยามกลมกลึงสมกับเป็นทายาทช่างเมืองเพชร

งานปูนปั้นเมืองเพชรนอกจากจะมีชื่อในเรื่องช่าง ยังมีชื่อในเรื่องปูนตำหรือปูนเพชร เคล็ดลับความงดงามที่คงทนคู่กับสถาปัตยกรรมไทย กว่าจะได้ปูนเพื่อปั้นเป็นรูปทรงต่างๆ ต้องอาศัยเวลาขั้นตอนพิถีพิถัน ส่วนผสมหลักปูนเมืองเพชรมีอยู่ 5 อย่างหลัก ได้แก่ ปูนขาว ทรายละเอียด น้ำตาลโตนด กาวหนังสัตว์ และกระดาษฟาง ผ่านกรรมวิถีทั้งหมัก ตำ โขลกให้เข้ากัน เพื่อปูนจะมีความเหนียวและยึดเกาะได้ดี เวลาปั้นปูนยังเปียกอยู่ กรรมวิธีนี้ทำให้ลักษณะลวดลายเป็นไปตามฝีมือช่าง ยิ่งปูนมีคุณภาพดีมากเท่าใด ช่างปูนปั้นก็จะสามารถสร้างสรรค์ลวดลายวิจิตรได้มากขึ้นเท่านั้น

งานปูนปั้นมักมีลวดลายไม่ซ้ำกัน อย่างลายดอกพุดตานจะปั้นให้แหลมบ้าง กลมบ้างก็ได้ ต่างจากลายปูนปั้นถอดพิมพ์ ทำจากปูนซีเมนต์ การหล่อจากแม่พิมพ์สามารถทำลวดลายได้ครั้งละมากๆ และรูปร่างจะมีขนาดเท่าๆ กัน โชคดีที่วัดกุฏิแหล่งเรียนรู้ใกล้โรงเรียนของเด็กๆ มีโบสถ์ทั้งสมัยเก่าและใหม่ตั้งคู่กันเปรียบเทียบให้เห็นชัดว่าลายปูนปั้นกับลายถอดพิมพ์ต่างกันอย่างไร

เบญบอกว่า ชอบลายปูนปั้น เพราะอ่อนช้อย มีรายละเอียดมากกว่าลายพิมพ์ และอยู่ได้ทนทานกว่า ปูนซีเมนต์อยู่ได้แค่ 50 ปี ถ้าเป็นปูนปั้นอยู่ได้ถึง 100 ปี

โบสถ์เก่าวัดกุฏิมีอายุกว่า 200 ปี สันนิษฐานว่าสร้างขึ้นในสมัยกรุงศรีอยุธยาตอนปลาย บูรณะครั้งใหญ่ต้นยุครัตนโกสินทร์ ศิลปะปูนปั้นของโบสถ์เก่าแสดงให้เห็นฝีมืออันเป็นเอกลักษณ์เฉพาะตัวของสกุลช่างเมืองเพชรในสมัยนั้น คือลวดลายมีความซับซ้อน อ่อนช้อยแต่กล้าแข็ง ลูกเล่นไม่เน้นที่ความสมมาตร แต่เน้นที่ความหลากหลายไม่ซ้ำแบบ อย่างช่วงประตูหน้าต่างมีซุ้มปูนลายกระหนก พันธุ์พฤกษาและเทพพนม บริเวณซุ้มหน้าต่างแกะสลักปูนปั้นลายดอกพุดตานใบเทศอย่างละเอียด แม้โบสถ์หลังเก่าถูกทิ้งร้างกว่า 20 ปี แต่ใครที่เห็นต่างเอ่ยปากชมเป็นเสียงเดียวกันว่าสวยงามมาก

ลวดลายไทยของโบสถ์มีมากมายให้เด็กๆ เรียนรู้ ไม่ว่าลายกระจังตาอ้อย ลายประจำยามก้ามปูที่เด็กๆ ปั้น ลายกระหนกเปลวที่หน้าบัน หรือลายบัวหงายที่ฐานเสมา การออกมานอกห้องเรียนได้เรียนรู้จากของจริงช่วยสร้างความเพลิดเพลินให้แก่การเรียนรู้ เด็กๆ มีความสุขพร้อมเปิดใจรับงานศิลป์เพื่อเป็นแรงบันดาลใจผลักดันให้เกิดความมุมานะตั้งใจที่จะสืบสานงานปูนปั้น มรดกอันควรค่ารักษาคู่สังคมไทย

เพชรบุรีมีงานปั้นที่สวยงามมาก จึงอยากอนุรักษ์ อย่างโบสถ์เก่าอยากให้ซ่อมแซมเป็นลายเดิม หรือถ้าเป็นไปได้เมื่อโตขึ้นก็อยากปั้นให้กับวัดเพราะมีวัดอีกหลายวัดต้องการการบูรณะใหม่ นิวบอกอย่างภาคภูมิใจ

การเรียนรู้ของเด็กๆ ทายาทช่างปูนปั้นเมืองเพชรเพิ่งเริ่มต้น หนทางข้างหน้าต้องอาศัยความเพียรพยายาม ติดตามชมฝีมือปั้นปูนของเด็กๆ โรงเรียนวัดกุฏิ ในรายการทุ่งแสงตะวัน ตอน เพชรเมืองช่าง เช้าวันเสาร์ที่ 25 สิงหาคม 2550 ทางช่อง 3 อสมท เวลา 06.25 น. www.payai.com

หน้า 22

 


 
หน้านี้ถูกเปิดอ่านแล้ว ครั้ง
อ่านข่าวทั้งหมดของ ข่าวสด ได้ที่นี่
 
ข่าวอื่นๆ คลิปข่าวเด็ด S! TV
news พระจอมเกล้าธนบุรีรับตรงประจำปี2553
news แนะรับคนด้วยผลเรียนธรรมศึกษา
news สบศ.รับเด็ก5จังหวัดใต้เรียนฟรี
news มหา''ลัยนอกระบบค้านระเบียบจัดสรรงบฯ
news โวย ''เฉลียว'' โยกย้ายทิ้งทวน
news เด็กไทยเจ๋งคว้า19รางวัลคณิตฯ-วิทย์โอลิมปิก
tvASTV1
tvDMC
tvMVTV1
tvMVTV2
tvMVTV3
tvNation
tvสทท.11
tvMCOT
กระทู้ที่เกี่ยวข้อง ตั้งกระทู้ใหม่, ตั้งกระทู้โหวต, ดูกระทู้ทั้งหมด >>
เพชรเมืองช่าง ปูนปั้นศิลปินน้อย