น.ศ.สาวอิหร่านเรียนสูง เกินผู้ชายในมหาวิทยาลัย

ฮิเดห์ ฟาร์มานี จากสำนักข่าวเอเอฟพีรายงานความเคลื่อนไหวของสตรีอิหร่านในแวดวงการศึกษา โดยพาดหัวข่าวว่า ผู้หญิงชิงพื้นที่การเรียนในมหาวิทยาลัยเหนือผู้ชาย

จากเมืองเล็กๆ ในฝั่งตะวันตกของอิหร่าน ซาอีเดห์ มาห์จูบี เดินทางมาแสนไกลพร้อมกับกำลังใจจากครอบครัวเพื่อจะได้เข้าเรียนวิชาวิศวกรรมเคมี ที่มหาวิทยาลัยเตะราน สถาบันการศึกษาชั้นยอดของประเทศ

ในช่วง 4 ปีที่ผ่านมา น้องใหม่ของมหาวิทยาลัยแห่งนี้เกินครึ่ง หรือร้อยละ 60 เป็นผู้หญิง

ในใจลึกๆ ของพ่อแม่อยากให้ฉันอยู่กับบ้านและแต่งงาน แต่ฉันมีผลการเรียนเป็นเลิศ พ่อแม่จึงส่งมาเรียนต่อเพื่อได้พัฒนาตัวเอง มาห์จูบี นักศึกษาสาววัย 19 ปี กล่าวถึงความหวังที่จะได้ทำงานในอุตสาหกรรมปิโตรเคมี

มาเรียม อันซารี นักศึกษาปริญญาโท วิชามานุษยวิทยา วัย 23 ปีกล่าวว่า การเรียนในวิทยาลัยเพิ่มความมั่นใจให้กับตนเองและสอนให้รู้ว่าจะสื่อสารกับผู้ชายอย่างไร ขณะที่วัยรุ่นไม่ได้รับอนุญาตให้พบปะกันอย่างเสรีในสถานที่อื่นๆ

ฉันเรียนรู้ที่จะคิดถึงตนเองและคิดได้ว่าฉันจะไม่แต่งงานกับผู้ชายที่มีจิตใจคับแคบเป็นอย่างแรก อันซารี กล่าว

ด้านฮามิเดียซา จาไลปูร์ นักข่าวสายปฏิรูปและอาจารย์วิชาสังคมวิทยา กล่าวว่า ผู้หญิงเผชิญกับข้อจำกัดมากมายในอิหร่าน แต่กับการศึกษาแล้ว กลายเป็นเรื่องที่สังคมยอมรับและเปิดให้ผู้หญิงมีส่วนร่วม

ก่อนอธิบายว่า การปฏิวัติอิสลามเมื่อปี 2522 ทำให้เกิดข้อบังคับว่าผู้หญิงต้องสวมผ้าคลุมศีรษะ ซึ่งจุดนี้กลายเป็นเรื่องที่ทำให้ครอบครัวที่เคร่งศาสนายอมส่งบุตรสาวไปเรียนต่อระดับสูงขึ้น เพราะรู้สึกถึงความเป็นอิสลาม และไม่ต้องกลัวสถานที่ที่ไม่ปลอดภัยหรือวิบัติอีกต่อไป ดังนั้นจากปี 2522 จำนวนนักเรียนนักศึกษาในมหาวิทยาลัยทั้งของรัฐและกึ่งเอกชนเพิ่มขึ้นจาก 150,000 เป็น 3 ล้านคนในปัจจุบัน

ขณะเดียวกันความยากลำบากทางฐานะครอบครัวมีส่วนให้ผู้หญิงไปเรียนต่อมากขึ้น เพื่อจะหางานที่ไม่รายได้ดีขึ้นมาจุนเจือครอบครัว ส่วนผู้ชายกลับตรงกันข้าม เมื่ออัตราคนว่างงานสูงขึ้นและเศรษฐกิจไม่ดี ชายหนุ่มไม่ค่อยอยากจะเรียนต่อ

จากตัวเลขดังกล่าวทำให้สมาชิกสภาสายอนุรักษ์เริ่มถกเถียงว่า ควรจะต้องมีมาตรการควบคุมจำนวนผู้หญิงและผู้ชายในมหาวิทยาลัยหรือไม่ โดยเฉพาะสาขาการแพทย์และวิศวกรรม ขณะที่กลุ่มสิทธิสตรีไม่ยอมเด็ดขาดให้ร่างกฎหมายนี้

อาจารย์จาไลปูร์ กล่าวว่า ผู้หญิงอิหร่านทุกวันนี้มีน้อยลงที่ยอมเสียสละอาชีพการงานเพื่ออยู่บ้านเลี้ยงลูก แต่ถึงจะมีคุณสมบัติดีอย่างไร มีผู้หญิงเพียงร้อยละ 15 ที่อยู่ในภาคการทำงาน นอกจากนี้ยังเผชิญกับอคติเรื่องเพศของนายจ้างที่มีผลต่อเงินเดือนและการเลื่อนขั้น

อย่างไรก็ตาม การที่ผู้หญิงเข้าไปมีการศึกษามากขึ้นจะทำให้เกิดการตั้งคำถามเรื่องบทบาทและสิทธิ และไม่เพียงเฉพาะผู้หญิงเท่านั้น ผู้ชายในปัจจุบันมีความเป็นประชาธิปไตยมากขึ้น และสนับสนุนให้ผู้หญิงมีสถานะที่ดีขึ้น

บทบาทสตรีแบบเดิมกำลังเปลี่ยนแปลง และกำลังสร้างความเปลี่ยนแปลงกับระบบด้วย นักสังคมวิทยากล่าว

หน้า 31