ข่าว การเมือง อาชญากรรม สลากกินแบ่งรัฐบาล สังคม ดารา บันเทิง
  ค้นหาข่าว  
ร้องทุกข์ ร้องเรียน เว็บบอร์ด
helper end
  หน้าแรกข่าว > สังคม > รับมรดกแทนที่
 

รับมรดกแทนที่

โดย มติชน วัน เสาร์ ที่ 15 ธันวาคม พ.ศ. 2550 04:17 น.
คอลัมน์ ฎีกาชีวิต

โดย รศ.พิศิษฐ์ ชวาลาธวัช

ครอบครัวของตระกูลเก่าแก่ตระกูลหนึ่งทางภาคตะวันออกนายลิขิตผู้เป็นพ่อเศรษฐีค้าไม้ มีลูก 2 คน คนโตชื่อนายลาภิศ คนเล็กชื่อนางสาวลาวัณย์ ทั้งสองต่างมีครอบครัวแยกตัวเองมาสร้างฐานะในกรุงเทพมหานคร ลาภิศไม่มีลูกจึงขอหลานซึ่งเป็นญาติห่างๆ มีเป็นบุตรบุญธรรม 2 คน ส่วนลาวัณย์มีครอบครัวมีลูกสาวถึง 3 คน

ลาภิศบุญน้อยเสียชีวิตไปรอพ่อที่สวรรค์ชั้นเจ็ดก่อน 10 ปี บุตรบุญธรรมทั้งสองมาขอรับมรดกส่วนที่พ่อบุญธรรมควรจะได้รับอ้างสิทธิรับมรดกแทนที่ ลาวัณย์ไม่ยอมแบ่งให้ เพราะลูกสาวคนเล็กของเธอเป็นนักกฎหมายอ้างว่า การรับมรดกแทนที่ให้ใช้บังคับได้เฉพาะระหว่างทายาทโดยธรรมเท่านั้น คนอื่นมีฐานะเป็นเพียงบุตรที่ถูกสมมุติขึ้นตามกฎหมายหาใช่บุตรสืบสายโลหิตด้วยกันไม่

บุตรบุญธรรมทั้งสองฟ้องศาลเรียกร้องตามสิทธิของพ่อบุญธรรมเพื่อรับมรดกแทนที่พ่อ ศาลชั้นต้นพิพากษาให้ลาวัณย์จำเลยไปจดทะเบียนให้โจทก์ทั้งสองมีกรรมสิทธิ์ร่วมกันตามโฉนดที่ดินรวม 5 โฉนด และแบ่งเงินสดของเจ้ามรดกกึ่งหนึ่งด้วย รวมแล้วมูลค่าไม่น้อยกว่า 30 ล้านบาท

ศาลอุทธรณ์พิพากษายืน จำเลยฎีกา

ศาลฎีกาวินิจฉัยข้อกฎหมายว่า ข้อเท็จจริงฟังเป็นยุติว่า ลิขิตมีบุตร 2 คน ลาภิศบุตรชายคนโตเสียชีวิตก่อนเจ้ามรดกไม่น้อยกว่า 10 ปี คงเหลือแต่ทายาทคนเดียวคือลาวัณย์ ผู้ตายเสียชีวิตกะทันหันไม่ได้ทำพินัยกรรมไว้

ปัญหาจึงมีอยู่ว่าบุตรบุญธรรมของลาภิศจะมีสิทธิรับมรดกของลิขิตแทนที่ลาภิศผู้รับบุตรบุญธรรมหรือไม่

โดยหลักกฎหมายที่บัญญัติไว้นั้นให้ถือว่าบุตรบุญธรรมเป็นผู้สืบสันดานเหมือนกับบุตรที่ชอบด้วยกฎหมาย เมื่อทายาทตายก่อนเจ้ามรดก ถ้าผู้นั้นมีผู้สืบสันดานก็ให้ผู้สืบสันดานรับมรดกแทนที่ได้

นอกจากนี้ กฎหมายยังได้บัญญัติไว้ว่า ผู้ใดมีสิทธิที่จะรับมรดกแทนที่กันนั้นได้ เฉพาะผู้สืบสันดานโดยตรง แม้แต่ผู้เป็นบุพการีหามีสิทธิดั่งนั้นไม่

ศาลฎีกาพิเคราะห์ปัญหานี้โดยมติที่ประชุมใหญ่แล้วเห็นว่า คำว่า ผู้สืบสันดานโดยตรง ตามหลักกฎหมายบัญญัติไว้นั้น หมายถึง ผู้สืบสันดานในทางสืบสายโลหิตโดยแท้จริง หาใช่ผู้สืบสันดานโดยอ้อมเพียงการสมมุติของกฎหมายเท่านั้นไม่ การที่กฎหมายบัญญัติให้ถือว่าบุตรบุญธรรมเป็นผู้สืบสันดานเหมือนกันบุตรที่ชอบด้วยกฎหมายของผู้รับบุตรบุญธรรมนั้น ก็เพื่อประโยชน์ในการที่ให้บุตรบุญธรรมมีสิทธิได้รับมรดกของผู้รับบุตรบุญธรรมเท่านั้น

ส่วนการรับมรดกแทนที่นั้นไม่เหมือนกับการรับมรดกธรรมดา เพราะมีกฎหมายบัญญัติไว้เป็นพิเศษว่าผู้นั้นต้องเป็นผู้สืบสันดานโดยตรงในทางสายโลหิตโดยแท้จริงด้วย มิใช่เพียงแต่ผู้สืบสันดานโดยอ้อมเพียงการสมมุติตามกฎหมายเท่านั้น แม้แต่คู่สมรสของบุตรเจ้ามรดกที่เป็นทายาทโดยธรรมยังไม่มีสิทธิรับมรดกแทนที่บุตรเจ้ามรดก

กฎหมายมุ่งหมายให้เป็นสิทธิของหลานหรือเหลนที่มีความสัมพันธ์ในทางสายโลหิต เพื่อสืบมรดกของวงศ์ตระกูลเท่านั้นเอง จะเห็นว่าบุตรบุญธรรมเป็นความสัมพันธ์พิเศษเฉพาะตัวผู้รับบุตรบุญธรรมเท่านั้น จึงมีสิทธิรับมรดกของผู้รับบุตรธรรมเท่านั้น

กรณีนี้ บุตรบุญธรรมจึงไม่มีสิทธิรับมรดกของบิดาผู้รับบุตรบุญธรรมแทนที่ทายาทซึ่งเป็นผู้รับบุตรบุญธรรมได้ ที่ศาลล่างทั้งสองวินิจฉัยว่าโจทก์ทั้งสองมีสิทธิรับมรกดของบิดาลาภิศแทนที่ลาภิศได้นั้น ศาลฎีกาไม่เห็นพ้องด้วย ฎีกาของจำเลยฟังขึ้น

พิพากษากลับ ให้ยกฟ้องโจทก์ทั้งสอง

ข้อมูล : เทียบเคียงคำพิพากษาฎีกาที่ 773/2528

หน้า 25

 
หน้านี้ถูกเปิดอ่านแล้ว ครั้ง
อ่านข่าวทั้งหมดของ มติชน ได้ที่นี่
 
 
ข่าวอื่นๆ คลิปข่าวเด็ด S! TV
news เยื่อหุ้มสมองอักเสบ
news อย.เชือดเครื่องสำอางรกเด็ก ฝ่าฝืนคุก1ปีแถมปรับ 6 หมื่น
news ไชยาปูดเรื่องใหม่หมอวิชัย ทำอภ.แพ้คดีต้องจ่ายเงินล้าน
news กรมอุทยานกรอบไม่มีเงินซื้อนม
news มะนาวถูก
news คลีนิคชุมชน
tvASTV1
tvDMC
tvMVTV1
tvMVTV2
tvMVTV3
tvNation
tvสทท.11
tvMCOT
กระทู้ที่เกี่ยวข้อง ตั้งกระทู้ใหม่, ตั้งกระทู้โหวต, ดูกระทู้ทั้งหมด >>
รับมรดกแทนที่