ศิลป์แห่งแผ่นดิน - วรรณกรรม สองฟากฝั่งของแม่น้ำ

ศิลป์แห่งแผ่นดิน - วรรณกรรม สองฟากฝั่งของแม่น้ำ

ระหว่างการเดินทางในประเทศลาว ได้อ่านหนังสือ สองฟากฝั่งของแม่น้ำ หนังสือรวมเรื่องสั้นของนักเขียนร่วมสมัย ไทย-ลาว ที่จัดพิมพ์โดยสโมสรนักเขียนภาคอีสาน โดยการสนับสนุน และประสานงานขององค์กร หน่วยงานต่างๆ หลายภาคส่วน บรรณาธิการเล่มคือ อาจารย์ธัญญา สังขพันธานนท์ ซึ่งเป็นที่รู้จักของนักอ่านในนาม ไพฑูรย์ ธัญญา นักเขียนซีไรต์ จากเรื่องสั้น ก่อกองทราย

หนังสือ สองฟากฝั่งของแม่น้ำ ประกอบด้วยเรื่องสั้นจำนวน 15 เรื่อง เป็นของนักเขียนลาว 10 เรื่อง และนักเขียนไทยที่เป็นคนอีสาน 5 เรื่อง นักเขียนลาว ได้แก่ ดอกเกด, บุนเสิน แสงมณี, พวงเพชร บัวพระจันทร์, ธิดาจันทร์, ทองใบ โพทิสาน, สุขี นรศิลป์, ฮุ่งอะลุน แดนวิไล, ปิติ ทิวาชน และปากกาแดง นักเขียนฟากฝั่งไทย ได้แก่ ปราโมช ปราโมทย์ (ซึ่งเป็นผู้แปลเรื่องสั้นลาวเป็นภาษาไทย ในนาม จินตรัย) สมชัย คำเพราะ, ฮอยล้อ, เยี่ยม ทองน้อย และ สังคม เภสัชมาลา

ที่น่าสนใจคือ เรื่องสั้นของนักเขียนลาวที่คัดสรรมานั้น ได้ตีพิมพ์เป็นภาษาลาว ไว้ในส่วน ฟากฝั่งลาว ด้วย (รวมทั้งแปลต้นฉบับจากไทยเป็นลาว โดยสมาคมนักเขียนลาวด้วย)

ภาษาลาวนั้นคนไทยอ่านได้ โดยเรียนอักษร, สระเฉพาะ ที่แตกต่างกันอีกเพียงเล็กน้อย ผมได้ซื้อแบบเรียน อ่าน เขียน ภาษาลาวมาหลายเล่ม หลายสำนวนให้ลูกชายหัดอ่านอย่างสนุกสนาน เขาท่อง ก.ไก่-ฮ.เฮือน โดยมีอักษรที่เขียนต่าง เช่น ข ไข่ ง งัว ซ ซ้าง น นก ห ห่าน และ ฮ เฮือน เป็นต้น

อ่านเรื่องสั้นของนักเขียนลาวด้วยความรื่นรมย์ ได้จิตวิญญาณลาวผ่านงานวรรณกรรม ได้ความรู้ด้านวัฒนธรรม ประเพณี ตลอดจนสภาพภูมิประเทศ ภูมิศาสตร์ ประวัติศาสตร์ การเมือง การเรียนรู้ซึ่งกันและกัน ให้ลึกซึ้ง ย่อมต้องอาศัยช่องทางวรรณกรรม ซึ่งเราเองแทนที่จะเรียนรู้วรรณกรรมของเพื่อนบ้านเป็นอันดับแรก แต่เรากลับสนใจฝรั่งมังค่ามากกว่า เรา(แทบ)ไม่รู้จักงานเขียนและนักเขียนร่วมสมัยของพม่า กัมพูชา มาเลเซีย เวียดนามเอาเลย

ผมเองก็เป็นเช่นคนไทยทั่วไป ที่เพิ่งจะมาสนใจมองเพื่อนบ้านของเรามากขึ้นในระยะหลัง รู้สึกยินดี ที่เห็นงานแปลวรรณกรรมของเพื่อนบ้าน ไม่ว่าจากองค์กร หน่วยงานภาครัฐ หรือเอกชน ที่สำคัญคือ การอ่านงานวรรณกรรมต้นฉบับภาษาเดิม ซึ่งวรรณกรรมลาวน่าจะสนิทชิดเชื้อกับไทยมากที่สุด

ผมซื้อหนังสือจากลาวมาหลายเล่ม ได้พบปะพูดคุยกับนักเขียนลาว 4-5 ท่าน แม้จะแค่ทักทายปราศรัย แลกเปลี่ยนการกลอน การเพลง ในชั่วเวลาสั้นๆ ในกิจกรรมที่จัดโดยผู้หลักผู้ใหญ่ที่เห็นการณ์ไกล แห่งสัมพันธ์ไทย-ลาว ด้านวัฒนธรรมภาษา ซึ่งก็ทำให้เห็นหนทางที่จะเปิดหูเปิดตาเปิดใจ ให้วรรณกรรมของผองเราข้ามพ้นพรมแดนทางภูมิศาสตร์ไปเชื่อมความสัมพันธ์ระดับลึกซึ้ง

ระหว่างการเดินทางผมได้รู้จัก หมากค้อ ซึ่งเป็นลูกไม้ตระกูลปาล์ม พี่สาวชาวลาวแนะนำให้ลองกิน รสชาติหวานมัน เนื้อนุ่มสีเหลืองนวล กลิ่นละม้ายกับละมด อีกอย่างคือ มอนไข่ ซึ่งผมพบต้นของมันอยู่หน้าอุโบสถวัดไสยาราม ที่เมืองงอย เมื่อได้มาอ่านพบในเรื่องสั้น ก็ทำให้เราเห็นความผูกพันระหว่างคนกับต้นไม้ในมิติทางวรรณกรรมซึ่งนักวิทยาศาสตร์ นักพฤกษศาสตร์ทำไม่ได้

ยิ่งไม่ต้องกล่าวถึงความสัมพันธ์เชิงธุรกิจ เศรษฐกิจ การค้า การลงทุน ซึ่งนับเป็นด้านตรงกันข้ามเลยทีเดียว ข้อเขียนสัปดาห์นี้ไม่ได้พาท่านผู้อ่านไปเที่ยวชมศิลปะ หรือสถาปัตยสถานที่ไหน แต่มีภาพทัศนียภาพอันงดงามของเมืองงอยมาให้ชมครับ ลำน้ำ อู สะอาดใส ไหลรินหล่อเลี้ยงแผ่นดินอุดมสมบูรณ์ พี่สาวชาวลาวเล่าว่า ในฤดูกุ้งแม่น้ำวางไข่ มันจะพากันไต่หน้าผาขึ้นไปวางไข่ตามซอกหิน ครั้นถึงฤดูฝน น้ำขึ้นสูงก็พัดพาไข่กุ้งจำนวนสุดคณานับไปแพร่พันธุ์ต่อไป

นี่คือภาพของความ(ยัง)อุดมสมบูรณ์ของสายน้ำในประเทศลาว ผมเองแค่ฟังจากปากคำไม่มีโอกาสได้ไปเห็นภาพจริง ได้แต่ภาวนาว่าประชาชนชาวลาวคงดูแลรักษาสายน้ำของพวกเขาได้เป็นอย่างดี ในแม่น้ำหลายสายของลาวยังมีสาหร่ายน้ำจืดที่สามารถนำมาทำเป็นแผ่นได้อย่างสาหร่ายทะเลของญี่ปุ่น ไคแผ่น เป็นอาหารแบบ กินเล่น ได้อย่างวิเศษ

ฉบับหน้าพบกันใหม่ครับ

ศักดิ์สิริ มีสมสืบ

รายการคมชัดลึกตอน-ภาษีที่ดินและมรดกเก็บได้จริงหรือ?

ทันทีที่รัฐบาลภายใต้การนำของพรรคประชาธิปัตย์ ประกาศเดินหน้าผลักดันกฎหมายการจัดเก็บภาษีที่ดินและมรดก ทำให้เกิดการวิพากษ์วิจารณ์ในสังคมอย่างหนักว่า พรรคประชาธิปัตย์จะทนแรงเสียดทานได้หรือไม่ ภาษีที่ดินและมรดกจะเกิดขึ้นได้จริงหรือไม่

Advertisement Replay Ad
เบลล์ ไชน่าดอลล์ อวดหุ่นแซ่บ ไม่น่าเชื่อว่าเป็นคุณแม่ลูก 2 แล้ว

เบลล์ ไชน่าดอลล์ อวดหุ่นแซ่บ ไม่น่าเชื่อว่าเป็นคุณแม่ลูก 2 แล้ว

คลิปน่ารัก น้องดานเต้ ลูกชายแพท สุธาสินี ขอสาวน้อยเต้นรำ

คลิปน่ารัก น้องดานเต้ ลูกชายแพท สุธาสินี ขอสาวน้อยเต้นรำ

จั๊กจั่น ยืดอกเป็นแฟนคลับ GOT7 หอบผ้าห่มเข้ากองถ่าย เป็นกำลังใจในการทำงาน

จั๊กจั่น ยืดอกเป็นแฟนคลับ GOT7 หอบผ้าห่มเข้ากองถ่าย เป็นกำลังใจในการทำงาน

เปิดคลิปคุณพ่อคุยกับ "น้องนาฬิกา" หลานตาหม่ำ ถามงวดนี้หวยออกอะไร

เปิดคลิปคุณพ่อคุยกับ "น้องนาฬิกา" หลานตาหม่ำ ถามงวดนี้หวยออกอะไร

คิมเบอร์ลี่ ส่งความแซ่บข้ามประเทศจากออสเตรีย ชุดว่ายน้ำสีแดงอวดแผ่นหลัง

คิมเบอร์ลี่ ส่งความแซ่บข้ามประเทศจากออสเตรีย ชุดว่ายน้ำสีแดงอวดแผ่นหลัง

‘แต๊งค์ พงศกร’ ตอบแมนๆ เป็นหนี้แฟนเก่า 2 แสน รับสภาพชีวิตขาลง

‘แต๊งค์ พงศกร’ ตอบแมนๆ เป็นหนี้แฟนเก่า 2 แสน รับสภาพชีวิตขาลง

ลัดเลาะรอบบ้าน เชอรี่ เข็มอัปสร อบอุ่นร่มรื่นสไตล์นางเอกนักอนุรักษ์

ลัดเลาะรอบบ้าน เชอรี่ เข็มอัปสร อบอุ่นร่มรื่นสไตล์นางเอกนักอนุรักษ์

กรณ์ ณรงค์เดช เปิดใจหลังขอ “ศรีริต้า” เป็นแฟน ไม่ต้องหลบๆ ซ่อนๆ แล้ว

กรณ์ ณรงค์เดช เปิดใจหลังขอ “ศรีริต้า” เป็นแฟน ไม่ต้องหลบๆ ซ่อนๆ แล้ว

ยอมใจออเจ้า เบลล่า คลิปหน้าสดเข้ายิมออกกำลังกาย เหนื่อยแต่ยังสวยเป๊ะ

ยอมใจออเจ้า เบลล่า คลิปหน้าสดเข้ายิมออกกำลังกาย เหนื่อยแต่ยังสวยเป๊ะ

งานวิวาห์ เตย กัญญกร นางเอก-นางร้ายช่อง 7 แท็กทีมเป็นเพื่อนเจ้าสาว

งานวิวาห์ เตย กัญญกร นางเอก-นางร้ายช่อง 7 แท็กทีมเป็นเพื่อนเจ้าสาว

10 ดาวดังประดับวงการมากว่า 20 ปี ถึงวันนี้ยังโดดเด่นไม่ตกซีน 

10 ดาวดังประดับวงการมากว่า 20 ปี ถึงวันนี้ยังโดดเด่นไม่ตกซีน 

โดม ย้อนวันวานสมัยไปเรียนที่อเมริกา 14 ปีผ่านไปยังหล่อเหมือนเดิม

โดม ย้อนวันวานสมัยไปเรียนที่อเมริกา 14 ปีผ่านไปยังหล่อเหมือนเดิม

เจ้าแม่นาคี "แต้ว ณฐพร" รำบวงสรวงถวายพระบรมธาตุนาดูน

เจ้าแม่นาคี "แต้ว ณฐพร" รำบวงสรวงถวายพระบรมธาตุนาดูน

แพนเค้ก โพสต์คลิปแต่งหน้าบนรถ แต่คนโสดดูแล้วมดจะขึ้นตา

แพนเค้ก โพสต์คลิปแต่งหน้าบนรถ แต่คนโสดดูแล้วมดจะขึ้นตา

ประมวลภาพคนดัง แต่งชุดไทยจัดเต็ม งานอุ่นไอรักคลายความหนาว

ประมวลภาพคนดัง แต่งชุดไทยจัดเต็ม งานอุ่นไอรักคลายความหนาว

เอ ศุภชัย ปลื้มมาก กลับบ้านมาเจอของขวัญสุดหรูจาก อั้ม พัชราภา

เอ ศุภชัย ปลื้มมาก กลับบ้านมาเจอของขวัญสุดหรูจาก อั้ม พัชราภา

ทราย เจริญปุระ เจอคนจอดรถขวางหน้าบ้าน แถมยังใส่เกียร์

ทราย เจริญปุระ เจอคนจอดรถขวางหน้าบ้าน แถมยังใส่เกียร์

ตามไปดูบ้านสวน เอ อนันต์ ชีวิตเรียบง่าย ทุ่มเทเพาะกล้วยไม้คืนป่า

ตามไปดูบ้านสวน เอ อนันต์ ชีวิตเรียบง่าย ทุ่มเทเพาะกล้วยไม้คืนป่า

ลูกเกด ซินดี้ ยกครอบครัวเที่ยวบาหลี โพสท่าเป๊ะยิ่งกว่าทำแคมเปญ

ลูกเกด ซินดี้ ยกครอบครัวเที่ยวบาหลี โพสท่าเป๊ะยิ่งกว่าทำแคมเปญ

ชาย มิค สุดอาลัย คุณตาหลับชั่วนิรันดร์บนสวรรค์ สิริอายุ 96 ปี

ชาย มิค สุดอาลัย คุณตาหลับชั่วนิรันดร์บนสวรรค์ สิริอายุ 96 ปี

ส่งอีเมล์ให้เพื่อน

ส่งให้เพื่อนหลายคนใส่ “,” (ส่งพร้อมกันมากสุด 50 อีเมล์)

ส่งอีเมล์