เครื่องปั้นดินเผาบ้านเชียง

เครื่องปั้นดินเผาบ้านเชียง

ในการจัดทำสิ่งบ่งชี้หรือสินค้าทางภูมิศาสตร์ของไทย (Geographical Indication) เรียกกันย่อ ๆ ว่า จีไอ ทำแผนกันมาเมื่อ 5-6 ปีที่แล้ว จนถึงขณะนี้ ได้สินค้าที่เป็นสิ่งบ่งชี้ทางภูมิศาสตร์ทั่วประเทศจำนวน 26 รายการ บางจังหวัดก็ยังไม่มี เพราะกว่าจะได้สินค้าบ่งชี้ทางภูมิศาสตร์นั้น ไม่ใช่ได้กันมาง่าย ๆ ต้องพิสูจน์ให้เห็นกันชัดเจนว่า มีคุณภาพ ตัวสินค้ามาจากแหล่งกำเนิดทางภูมิศาสตร์นั้น ๆ เช่น แชมเปญฝรั่งเศส ชาดาร์จีลิ่งจากอินเดีย

สำหรับเครื่องปั้นดินเผาลายเขียนสี บ้านเชียง อ.หนองหาน จ.อุดรธานี แหล่งอารยธรรมมรดกโลก เมื่อ 5,000 ปีก่อน มีกลุ่มเขียนสีลายบ้านเชียง ทำเครื่องปั้นดินเผาทั้งของใหม่และทำเลียนแบบของเก่า ฝีมือชาวบ้านเชียงที่รวมกลุ่มกันแต่งแต้มลวดลายเขียนสีบ้านเชียงให้คงอยู่ในรูปแบบของที่ระลึก ของแต่งบ้าน จนได้เป็นหนึ่งในสินค้าบ่งชี้ทางภูมิศาสตร์ เครื่องปั้นดินเผา บ้านเชียง พอตเตอรี่ นอกเหนือไปจากภูมิปัญญาโอทอป

คุณตาเสริม ธำรงรัตน์ ปัจจุบัน เป็นประธานที่ปรึกษากลุ่มเครื่องปั้นดินเผาบ้านเชียงและของที่ระลึก ประเภทศิลปะประดิษฐ์ เล่าให้ฟังว่า ลายเขียนของบ้านเชียงนั้นจะมี 2 ลายคือ ลายตะขอและลายก้นหอย สีที่วาดลวดลายบนเครื่องปั้นดินเผาบ้าน เชียง เดิมนั้นเป็นสีจากดินสีแดงที่อยู่ลึกลงไปใต้ดินประมาณ 3-4 เมตร เอามาละลายน้ำและผสมกาว แต่ในยุคปัจจุบันเทคโนโลยีการผลิตสีฝุ่นมีความก้าวหน้าไปมากจึงใช้สีฝุ่นที่ใช้ผสมลงในซีเมนต์แทนสีจากดิน ก็ได้คุณภาพสีออกมาไม่แพ้กัน

เสน่ห์ของเครื่องปั้นดินเผาบ้านเชียง อยู่ที่การเขียนลายโดยไม่ร่างเส้นเอาไว้ก่อน หรือฟรีแฮนด์ ผู้วาดลายจะมีเพียงพู่กันและสีลากเส้นลายตะขอและลายก้นหอย

ดินเหนียวที่ใช้ปั้นนั้น ก็เป็นดินเหนียวสีดำจากแหล่งดินในสกลนคร เอามาผสมกับหัวเชื้อ ปั้นขึ้นรูปแล้วเผาให้สุก จึงนำมาเขียนสี กลุ่มเครื่องปั้นดินเผาฯ ยังใช้เทคนิคการปั้นทั้งแบบใช้มือและใช้เครื่อง เพื่ออนุรักษ์การปั้นแบบดั้งเดิมเอาไว้ ระยะเวลาเผาหากเป็นใบเล็กก็ใช้นานประมาณครึ่งวัน ใบใหญ่ก็เต็มวัน กรรมวิธีการเผาก็ยังเป็นแบบโบราณ ใช้ไม้และฟางข้าวเป็นเชื้อเพลิง

ชาวบ้านเชียงมีเรื่องตลกเล่าให้แขกมาเยือนฟังว่า ไม่ต้องกลัวว่า ของทำเลียนแบบของเก่าหรือทำเหมือนใหม่จะโดนจับ เพราะเดี๋ยวนี้เจ้าหน้าที่ตำรวจในจังหวัดรู้แล้วว่า ไม่ใช่ของเก่าแต่เป็นของทำเลียนแบบ ทางกลุ่มจะมีใบรับรองให้ว่าเป็นของทำเลียนแบบ หรือของปลอมแท้ๆ ไว้ให้ ราคาขายมีตั้งแต่ 10 บาทไปจนถึงสองหมื่นบาท

วิธีสังเกตของเก่าของใหม่บ้านเชียงนั้น คุณตาเสริมมีเคล็ดลับก็คือ ของเก่าแท้ ๆ ลวดลายจะไม่ละเอียดเหมือนของใหม่ เนื่องจากผ่านกาลเวลามาเนิ่นนาน แต่ของใหม่จะสวยมีลวดลายชัดเจน

นายมงคล สุระสัจจะ อธิบดีกรมการพัฒนาชุมชน กล่าวว่า ภาครัฐได้พยายามเข้าช่วยพัฒนาคุณภาพของงานหัตถกรรมในท้องถิ่นให้มีคุณภาพ ตรงกับความต้องการของตลาด ผ่านโครงการโอทอป หรือหนึ่งตำบลหนึ่งผลิตภัณฑ์ ในอุดรธานี นอกจากกลุ่มงานเขียนสีบ้านเชียง ก็ยังมีกลุ่มผ้ามัดหมี่ย้อมครามพิบูลย์รักษ์ ที่ใช้เทคโนโลยีสมัยใหม่เข้ามาช่วยเสริมฝีมือชาวบ้านทั้งการทอ การย้อม ซึ่งในกลางปี 2553 จะมีโอทอปมิดเยียร์ ให้ชาวบ้านจากทั่วประเทศนำผลิตภัณฑ์ในท้องถิ่นมาจำหน่าย และปีนี้จะเปิดคัดสรรลงทะเบียนสินค้าโอทอปด้วย

ในโลกปัจจุบัน เราปฏิเสธไม่ได้แล้วว่า เทคโนโลยีเข้ามามีส่วนเกี่ยวข้องกับการดำรงชีวิตประจำวัน การทำธุรกิจ สิ่งที่ดีที่สุดก็คือ การอนุรักษ์และการพัฒนาต้องทำควบคู่กันไป เพื่อให้คนได้อยู่ในถิ่นเกิด มีงานทำและมีความสุขตามอัตภาพกันทั้งปี.

ปรารถนา ฉายประเสริฐ

prathana.chai@gmail.com

Advertisement Replay Ad
ช็อกตัวประหลาดโผล่ในไส้หมู หมอฟันธงกินได้ แต่ต้องปรุงสุก

ช็อกตัวประหลาดโผล่ในไส้หมู หมอฟันธงกินได้ แต่ต้องปรุงสุก

ตลาดรอบหมู่บ้านเสรีวิลล่าทั้ง 5 แห่ง ยังเปิดขายปกติ

ตลาดรอบหมู่บ้านเสรีวิลล่าทั้ง 5 แห่ง ยังเปิดขายปกติ

ยันถอนแจ้งความ "เปรมชัย" ทารุณกรรมสัตว์ เปิดจุดบอดกฎหมายทำไมไม่คุ้มครอง?

ยันถอนแจ้งความ "เปรมชัย" ทารุณกรรมสัตว์ เปิดจุดบอดกฎหมายทำไมไม่คุ้มครอง?

ผู้เชี่ยวชาญภาษีชี้ บริษัท ยิ่งนรา จำกัด รายได้ 18 บาท เป็นไปได้

ผู้เชี่ยวชาญภาษีชี้ บริษัท ยิ่งนรา จำกัด รายได้ 18 บาท เป็นไปได้

แม่ค้าชี้พิรุธสาวถูกฟันรถโผล่ตลาดถี่ ไม่ใช่เพิ่งมา “ป้า” งดโต้รอ กทม.ชี้ผิดตลาด

แม่ค้าชี้พิรุธสาวถูกฟันรถโผล่ตลาดถี่ ไม่ใช่เพิ่งมา “ป้า” งดโต้รอ กทม.ชี้ผิดตลาด

“น้องแจน” กู้ภัยสาวยันคร่อมลุงปั๊มหัวใจทำถูก หมอ-ญาติคนตายวอนหยุดด่า

“น้องแจน” กู้ภัยสาวยันคร่อมลุงปั๊มหัวใจทำถูก หมอ-ญาติคนตายวอนหยุดด่า

ชาวบ้านโห่ไล่พระ เพราะไม่เปิดวัดช่วยคนเดือดร้อน บ้านโดนไฟไหม้

ชาวบ้านโห่ไล่พระ เพราะไม่เปิดวัดช่วยคนเดือดร้อน บ้านโดนไฟไหม้

หนุ่มหมู่บ้านใกล้เคียงป้าทุบรถ เผยพ่อตายเพราะตลาดเป็นเรื่องจริง

หนุ่มหมู่บ้านใกล้เคียงป้าทุบรถ เผยพ่อตายเพราะตลาดเป็นเรื่องจริง

บช.น. แจงปม สน.ท่าเรือ "ตั้งด่านลอย" จ่อฟ้องกลับคนโพสต์ลงโซเชียล

บช.น. แจงปม สน.ท่าเรือ "ตั้งด่านลอย" จ่อฟ้องกลับคนโพสต์ลงโซเชียล

เป๊ปซี่ ชวนย้อนเวลาสัมผัสความซ่าสไตล์เรโทร กับงาน “PEPSI GENERATIONS ซ่าทุกยุค…ไม่มีเปลี่ยน”

เป๊ปซี่ ชวนย้อนเวลาสัมผัสความซ่าสไตล์เรโทร กับงาน “PEPSI GENERATIONS ซ่าทุกยุค…ไม่มีเปลี่ยน”

เป๊ปซี่ ส่งโกลบอลแคมเปญ “Pepsi Generations ซ่าทุกยุค...ไม่มีเปลี่ยน”  เปิดตัวในประเทศไทยพร้อมกิจกรรม

เป๊ปซี่ ส่งโกลบอลแคมเปญ “Pepsi Generations ซ่าทุกยุค...ไม่มีเปลี่ยน” เปิดตัวในประเทศไทยพร้อมกิจกรรม

แอนลีนทุ่มงบกว่า 300 ล้านบาท รีลอนช์ครั้งใหญ่ในรอบ 22 ปี!

แอนลีนทุ่มงบกว่า 300 ล้านบาท รีลอนช์ครั้งใหญ่ในรอบ 22 ปี!

นาทีชีวิต สาวกู้ภัยโดดขึ้นเตียงปั๊มหัวใจ ขออภัยท่าทางไม่เหมาะสม

นาทีชีวิต สาวกู้ภัยโดดขึ้นเตียงปั๊มหัวใจ ขออภัยท่าทางไม่เหมาะสม

เลื่อนขั้น “วีรยา โอชะกุล” หญิงเหล็กผู้พิทักษ์ป่าห้วยขาแข้ง

เลื่อนขั้น “วีรยา โอชะกุล” หญิงเหล็กผู้พิทักษ์ป่าห้วยขาแข้ง

ลิฟต์ร่วงชั้น 24 โรงแรมย่านพระราม 9 เกิดไฟลุกไหม้

ลิฟต์ร่วงชั้น 24 โรงแรมย่านพระราม 9 เกิดไฟลุกไหม้

ตัวละครใหม่ "เจ๊กุ้ง" พยานอ้างเห็นลุงจรูญเก็บหวย โผล่ให้ปากคำกองปราบ

ตัวละครใหม่ "เจ๊กุ้ง" พยานอ้างเห็นลุงจรูญเก็บหวย โผล่ให้ปากคำกองปราบ

ฝนถล่มกรุงน้ำขังรถติดหลายจุด ผบ.ตร.สั่งดูแลจราจร

ฝนถล่มกรุงน้ำขังรถติดหลายจุด ผบ.ตร.สั่งดูแลจราจร

เปิดหมดเปลือก 2 ป้าขวานพิฆาตปัดจัดฉากรถขวางบ้าน โต้โยนขี้-ไล่ขอทาน-ทรมานคนแก่

เปิดหมดเปลือก 2 ป้าขวานพิฆาตปัดจัดฉากรถขวางบ้าน โต้โยนขี้-ไล่ขอทาน-ทรมานคนแก่

เจ้าหน้าที่เขตประเวศ ตรวจป้ายหน้าบ้าน “ป้าทุบรถ” ว่าต้องเสียภาษีหรือไม่

เจ้าหน้าที่เขตประเวศ ตรวจป้ายหน้าบ้าน “ป้าทุบรถ” ว่าต้องเสียภาษีหรือไม่

ย้อนดูหวยล็อก! ก่อนยกเลิกหวยรัฐฯสูญเสียรายได้เท่าไหร่

ย้อนดูหวยล็อก! ก่อนยกเลิกหวยรัฐฯสูญเสียรายได้เท่าไหร่

ส่งอีเมล์ให้เพื่อน

ส่งให้เพื่อนหลายคนใส่ “,” (ส่งพร้อมกันมากสุด 50 อีเมล์)

ส่งอีเมล์